( 142 ) 



die overeenstemt met den mergel «it dezelfde vorming, 

 Avelke bij Liiuten, niet ver van Vreden, zeer algemeen tot 

 mergelen gebezigd wordt. De diepe ligging, onder de wel, 

 van deze lagen maakt het opdelven wel eenigzins bezwaar- 

 lijk, doch nog altijd voordeelig. In Engeland, waar deze weald- 

 vorming op gelijke wijze voorkomt als nabij onze oostelijke 

 grenzen, bevat de leem te weinig kalk om tot mergel voor 

 den landbouAV te kunnen dienen. De kalklagen daarentegen, 

 het forest marble, wordt, gebrand, te dien einde gebezigd ^). 



De turonische witte kalk van Graes bij Ahaus, van Stadt- 

 lohn, Odink en Weseke f) levert, gebrand, eene uitmun- 

 tende meststof op. Langs voortreffelijke grindwegen, zijn de 

 groeven en kalkovens te bereiken, en tot een drietal uren 

 van onze grenzen aangevoerd, komt deze niet hooger dan 

 é^nen gulden het mudde te staan, zoodat hij daar met voor- 

 deel aan te wenden is. Werkelijk geschiedt zulks dan ook, 

 maar echter geenszins zoo algemeen als wenschelijk ware. 

 De kalk bestaat genoegzaam geheel uit koolzuren kalk, zoo- 

 dat men met het gebruik der minste hoeveelheden, volgens 

 de tafel van puvis, kan volstaan. 



Het tuf krijt van den St. Pietersberg bij Maastricht be- 

 zigt men veelvuldig ter bemesting, langs de Maasoevers tot 

 omstreeks Venlo, en, van daar over de grenzen vervoerd, 

 om Gelder en Goch en in de Koloniën Pfalzdorf en Loui- 

 sendorf, waar het akkerbouwstelsel dit kalken tot grondslag 

 heeft. Het gemakkelijke delven van dezen kalk, die 98,96 

 tot 99.7 deelen ten honderd koolzuren kalk bevat §), en 

 het onkostbare vervoer te water, maakt het gebruik daar- 

 van voorzeker ook nog voordeelig meer benedenwaarts langs 



*) Morton, Cyclopaedia, II, blz. 372 en 384. 



t) Bodevi van Nederland, II, blz. 233. 



§) Ontledingen van deze kalken, door den Hoogleeraar von baum- 

 iiAL'ER in 1847 verrigt, zijn opgenomen in de h'sguisfte n-éologique van 

 den Heer binkhorrt, blz. 184. 



