( 145 ) 



overeen te stenmien met de TUI van Schotland eii Enge- 

 land '^) die, onder andere, in Norfolk en Suffolk, zeer 

 algemeen tot mergelen, liet zoogenoemde claying, gebezigd 

 wordt t). Hier te lande in het Scandinavisch diluvium 

 is zij in den Hondsrug bij Helpman, in de helling der 

 gracht van de vestingwerken te Groningen, ter dikte van 

 drie el waargenomen, maar strekt zich hoogst waarschijn- 

 lijk veel verder in de diepte uit. De Hoogleeraar van 

 KERKHOFF heeft die ontleed en gemiddeld 8.9 ten honderd 

 koolzuren kalk gevonden, terwijl zij zich hier, als een' zeer 

 zandigen mergel voordoet §). Wanneer men dus geen ge- 

 makkelijker op te delven en meer kalk bevattende laag 

 aantreft, dan is hiervan geen gebruik als meststof te ver- 

 wachten. 



De zwarte leem, de zoogenoemde potteklei, welke onder 

 een gedeelte der stad Groningen ligt, is mede kalkhoudend ; 

 en eveneens als sommige lagen van den leem, die in de 

 Gaast en te Kloosterhalt bij A¥inschoten, tot het maken 

 van baksteenen gebezigd wordt. De ontleding van de 

 potklei uit de groeven van den Heer viëtoe, op den Mo- 

 lenhorn bij Winschoten, door Dr. van bemmelen onder- 

 zocht in de scheikundige werkplaats van de Groningsche 

 Hoogeschool, leverde op : 



Koolzuren kalk . . . . 9.96. 

 Koolzure magnesia . . . 1.34. 



Klei 55.94. 



Zand 17.48. 



Deze gronden uit het diluvium van Groningen zijn dus 

 beter kalkhoudende te noemen, dan mergels. Het ge- 



*) Bodem van Nederland, II, blz. 151. 

 t) Morton, Cyclopedia, II, blz. 372. 

 §) Boei-en-Goudmijn, 1855, blz. 378. 



