( 147 ) 



Heer MAAS, naii cle Doornweg bij Amersfoort; die van hei 

 Solsegat of de Ileidenskuil in liet Sprielder boscli, klaar- 

 blijkelijk de verweerde, daar aanwezige, raadselachtige kalk- 

 steenbanken ^); die van het Wolfsbosch bij Petten, waar- 

 mede in de nabijheid gemergeld is op de ontginningen van 

 den Heer Mr. schober. De leem bevat hier 13.75 tot 28.76 

 deelen koolzuren kalk, en vormt verschillende lagen als : 

 eene op ] 2 palm diepte van 6 palm dikte, eene tweede 

 op 2 el van 7 palm, eene derde op 27 palm van vijf palm 

 en eene vierde op 35 palm diepte van vijf palm dikte. De 

 Heer schobëe. heeft veel van dezen mergel gebezigd in ver- 

 houding van honderd teerling-el per bunder. 



De herkomst van den kalk in deze gronden is niet moeije- 

 lijk aan te wijzen, vooreerst : terwijl de vuursteenen, die zij 

 in groote hoeveelheid bevatten, afkomstig zijn uit het krijt 

 van Denemarken en de kusten der Oostzee, of uit een krijt- 

 gebergte, waarvan men de overblijfsels aan de Elbe-oevers, 

 omstreeks Hamburg, aantreft. Verweerd krijt en uitgespoeld 

 krijt vertoont zich gewoonlijk als min of meer kalkhoudend 

 leem, gelijk nog onlangs, ten opzigte van het Limburgsche 

 krijt, aangetoond is door den Heer ubaghs, te Yalken- 

 burg t)- Ten andere is de kalk, zeker voor een groot 

 gedeelte, afkomstig uit de oppersilurische kalken van 

 Gottland §), van welke in de onmiddellijke nabijheid der 

 mergelhoudende laag van Helpman bij Groningen, zulk eene 

 verbazende menigte kalkbrokken met versteeningen gevonden 

 worden. De Brcslausche Hoogleeraar f. roemer heeft ge- 

 noegzaam zeker aangetoond, dat het eiland Gottland de 

 moedergesteenten van de Groningsche kalkbrokken bevat, 



*) Bodem van Nederland, IL 9, blz. 92. 



f) F. C. UBAGHS, Beobachtimgen übcr die. ZeraeAzung der Kreide fjni- 

 hnrifs^ 1859. 



§) Bodem van Nederland, U. hlz. 99. 



