( 153 ) 



soiidula, en ik verneem thans,, dat er ook Mya arenaria 

 in voorkomt. De beide eerstgenoemde schelpdieren zijn over- 

 vloedig op den voormaligen zeebodem van het Haarlemmer- 

 meer aanwezig, de beide andere vindt men daar niet, maar 

 leven thans in de Zuiderzee en op de Wadden. Aan het 

 gruis van deze en andere schelpen heeft deze mergel zeker 

 zijn kalkgehalte te danken. Het kleidelven geschiedt tegen- 

 woordig zeer algemeen in Groningen en begint ook in 

 i'riesland navolging te vinden. Zeer zeker is zulks nog veel 

 meer toe te passen, want de klei onzer zeebezinkingen ligt 

 algemeen op eene laag met zeeschelpen "^j. In het Haar- 

 lemmermeer geschiedt zulks reeds, gelijk door de Heeren 

 Dr. VAN BEMMELEN CU BOEKE in het breedc uiteengezet is f). 

 De ontleding van dezen mergel hebben wij nader te wach- 

 ten; voorloopig is opgegeven dat hij bevat: 



Koolzuren kalk 16.41. 



Koolzure magnesia 0.63. 



Gips 4.38. 



Hij wordt in een laagje van 2 tot 5 duim dikte over 

 het land gebragt, en alzoo 200 tot 500 teerling-el per 

 bunder. De klei onzer zeebezinkingen is echter algemeen 

 kalkhoudend en ontleent daaraan zeker een groot gedeelte 

 van hare vruchtbaarheid. Klei van schorren in Zeeland be- 

 vat, volgens den- Pranschen Ingenieur mauchal §) : 



Water en bewerktuigde stoffen. . . 9. 



Koolzuren kalk 12. 



Koolzure magnesia 2. 



Kleiaarde 4. 



Oplosbaar kiezelzuur ..... 14. 



Zand en klei . 54. 



'i v.r. i 



*) Bodem van Nederland, f. blz. 254 en 297. 



t) Boeren- Goudmijn, 1859, blz. 305. 



§) Uittrehsehy Kon. Instlt. v. Ingenieurs, ir<54 — 55,, blz. 2&. 



VKRSL. BN MEDKD. AFD. NATUÜRK. DEEL X- ïl 



