( 157 ) 



Koolzuren Kalk .... 



. . 37.957. 



IJzeroer 



. . 3.162. 



In zuren onoplosbaar . . 



. . 58.767. 



Nabij het Geessink onder Warnsveld bij Zutphen, heb 

 ik mede zulk eenen mergel gevonden; als ook in Noord- 

 Brabant onder Yogelzang bij St. Oedenrode^ en onder Lijm- 

 beek bij Eindhoven. 



Voor eenigen tijd werd er met veel ophef melding ge- 

 maakt van het vinden van mergel bij ISTeuenhaus in het 

 Bentheimsche. Het is mij gebleken, dat dit dergelijke mer- 

 gel was, die in eenen zoogenoemden broek grond, welke door 

 het water van de Dinkel overstroomd wordt, voorkomt. 



Wij moeten eindelijk niet uit het oog verliezen, dat wij 

 eenen grooten overvloed kalk, ter bemesting onzer landerijen 

 bezitten in de zeeschelpen onzer stranden en banken, en in 

 het zeezand zelf, dat, zonder twijfel, op vele plaatsen, ge- 

 noegzaam schelpgruis zal bezitten, om als mergel gebruikt 

 te kunnen woorden. Onder den naam van tangue, treaz, 

 w.aerl enz. w^ordt dit schelpzand op de kust van Norman- 

 dije in zoo groote hoeveelheid gebezigd, dat er eene menigte 

 kunstwegen aangelegd zijn en thans een spoorweg ontwor- 

 pen is, alleen voor het vervoer van deze meststof, In het 

 departement van la Manche bezigt men jaarlijks anderhalf 

 miljoen teerlingellen. Ditzelfde schelpzand, 31.85 ten 

 honderd koolzuren kalk bevattende, is ook in de haven van 

 Nieuwpoort aangewezen ^) en hier te lande is zulks zonder 

 den minsten twijfel te vinden op de Noordzee-stranden van 

 Walcheren, Schouwen, Goeree, Voorne en Holland, en op 

 die van de Zuiderzee beoosten Naarden, omstreeks Doorn- 



*) GiRARDiN et DU BREUIL, Cours d' Agricullurt, 1850, Deel I. blz. 224. 

 Journal de la Soa'été centrale d" Agriculture de Belgique, 1855, blz. 345 ; 1856 , 

 blz. 71 ; 1858, blz. 21. 



