( 1" ) 



betrekkelijke plaatsbepaling van ligcharnen des zonnestel- 

 sels, die steeds de voorname werkzaamheden van het tegen- 

 woordig observatorium te Leiden uitmaakte, is met eene vrij 

 ruwe tijdsbepaling te vreden. xilleen werd eene zeer naauw- 

 keurige tijdsbepaling gevorderd bij de waarneming van 

 sterrebedekkingen, en dan trachtte men zich van den gang 

 des uurwerks onafhankelijk te maken. Indien het eenigzins 

 mogelijk Avas, werd onmiddellijk voor en onmiddellijk na de 

 sterrebedekking, eene tijdsbepaling volbragt en de waarne- 

 ming werd als mislukt beschouwd, indien dit zich onmo- 

 gelijk betoonde. 



De betrekking, waarin ik sedert twee jaren bij de 

 Nederlandsche Marine ben geplaatst, gaf mij niet slechts 

 de gelegenheid, maar stelde het mij ook ten pligt een on- 

 derzoek omtrent den gang van althans één goed sterrekun- 

 dig slingeruurwerk in het werk te stellen, Aan het obser- 

 vatorium te Leiden zouden de instrumenten der Marine 

 bewaard en aan een streng onderzoek worden onderworpen. 

 Eene lange zolderkamer, behoorende tot het observatorium, 

 en vier verdiepingen lager liggende dan de twee celletjes, 

 waar alleen waarnemingen mogelijk zijn, was vroeger de 

 bewaarplaats alleen van eenige oude onbruikbare werk- 

 tuigen en van hulp toestellen voor het onderwijs in de po- 

 pulaire sterrekunde. Die toestellen moesten plaats maken 

 voor de tijdmeters en de overige werktuigen der Marine en 

 aan den ouden zwaren binnenmuur van de zolderkamer 

 v/erd, voor het onderzoek der tijdmeters, het sterrekundig 

 slingeruurwerk hohwü N^ 15 opgehangen, dat aan de Ne- 

 derlandsche Marine behoort. Tijdsbepalingen, zoo naauw- 

 keurig als men die verkiijgen kan, waren toen op het ob- 

 servatorium te Leiden noodzakelijk geworden en werden met 

 grooten ijver, eerst door den Heer m. hoek en later door 

 den Heer n, m. kam, volbragt. 



Het was mij gebleken dat men, geen valsch oordeel wil- 



