( 227 ) 



Bij een voorloopig onderzoek was het reeds gebleken, dat 

 de gang der pendule hohwü W. 15, onafhankelijk van de 

 standen van thermometer en barometer, zich niet slechts 

 met den tijd verandert, maar dat ook die verandering zelve 

 veranderlijk is. Stelt men de verandering der verandering 

 evenredig aan den tijd, zoo wordt de geheele verandering 

 in den gang uitgedrukt door de formule : 



771 D -f- m'D^, 



waarin D den tijd voorstelt, sedert een' bepaalden dag 

 verloopen. Ook scheen het te blijken, dat de invloed van 

 den tijd zich met de temperatuur, of die van de tempera- 

 tuur zich met den tijd verandert. Het is ligt aan te toonen, 

 dat deze twee veronderstellingen op volkomen hetzelfde neder - 

 komen. Neemt men de laatstgenoemde aan, zoo wordt de 

 invloed der temperatuur uitgedrukt door de formule: 



waarin T den stand des thermometers beteekent. Laat men 

 den invloed des barometers buiten overweging, zoo wordt 

 dus de gang der pendule uitgedrukt door de formule : 



gang ==^ g + mJ) + m'J)^ + nT + n'J)T, 



waarin g den gang beteekent, voor welken D en T nul zijn. 

 Voor de bepaling der vijf onbekende grootheden g, m, 

 m', n en n' behoeft men ten minste vijf gangen, bij welke 

 de grootheden B en T zoo veel mogelijk uiteenloopen, en die 

 uit tijdvakken zijn afgeleid zoo groot, dat de invloed van 

 de fouten der waarnemingen onmerkbaar moet worden en de 

 schielijk afwisselende onregelmatigheden in den gang der 

 pendule zich grooten deels moeten vereffenen. Yoor de gan- 

 gen bij de hoogste en de laagste temperaturen meende ik 

 aan de voorgaande tabel die te moeten ontleenen, welke 

 zich laten afleiden uit de waarnemingen, binnen de navol- 



