( 358 ) 



liierouitrent naging van 1824 — 1833, van 1834 — 

 1843, van 1844— 1853 en eindelijk van 1854— 1859. 



De Spreker toonde de oorzaken aan, waardoor zulk 

 eene aanzienlijke vermeerdering van den akkerbouw 

 in genoemd tijdsverloop had plaats gehad. Deze oor- 

 zaken waren: 1°. enkele inpolderingen, waarvan de 

 voornaamste waren de üithuizerpolder van 924 bun- 

 ders ingedijkt in 1827, en de Oostpolder van 1140 

 bunders, ingedijkt in 1841 ; 2°. het onder molens 

 brengen van vele lage landstreken of kleinere me- 

 ren; 3°. de ontginning van woeste gronden, die jaar- 

 lijks tusschen de 200 en 300 bunders bedraagt ; 4°. 

 de groote vermindering der graslanden en verande- 

 ring daarvan in bouwlanden, zoodat er b. v. eene 

 gemeente was van niet meer dan ruim 5600 bun- 

 ders groot, in welke nu 1000 bunders meer bouw- 

 en minder grasland was dan vóór 25 jaren; 5°. het 

 in eenige streken in zwang zijnde kleidelven, waar- 

 door uitmuntende grond uit de diepten wordt opge- 

 dolven en tot verbetering van den bovengrond dient; 

 welke bovengrond daardoor als bouwland hoogere 

 waarde verkrijgt. 



Die aanzienlijke vermeerdering van bouwland is 

 echter niet verkregen ten koste van den veestapel, 

 daar ook deze sedert 1S24 eer vermeerderd dan ver- 

 minderd is en in allen gevalle thans van beter hoe- 

 danigheid is dan vroeger. 



Eindelijk werd ook gewezen op de nog steeds voort- 

 gaande veranderingen en verbeteringen en onder deze 

 op het draineren ; het groote nut waarvan onder 

 anderen bleek uit eene proefneming, in het noorden 

 der provincie genomen, waarbij in het voor- en na- 



