( 71 ) 



hetwelk ons bezig houdt, gemeenzaam' gemaakt heeft, niet 

 gemakkelijk te ontwarren. Ik zal trachten door de vol- 

 gende voorstelling de zaak, zoo als zij zich mij voorgedaan 

 heeft, duidelijk te maken. 



De machine wordt met gelijkmatige snelheid gedraaid. 

 In de keten is eene tangentenboussole of een ander dierge- 

 lijk instrument, waarmede de stroomsterkte gemeten wordt. 

 Daarop wordt de weerstand der keten door middel van een 

 rheostaat of op andere wijs vergroot of verkleind, en de 

 stroomsterkte wederom gemeten. Hetzelfde wordt met steeds 

 verschillende weerstanden, maar altijd bij onveranderde snel- 

 heid herhaald. Volgens de theorie nu, waarbij de stroom- 

 sterkten aan de weerstanden omgekeerd evenredig aangeno- 

 men werden, moesten de producten der weerstanden in de 

 daarbij behoorende stroomsterkten gelijke getallen opleve- 

 ren. Dit heeft echter niet plaats. De producten worden 

 bij kleinere weerstanden kleiner bevonden dan bij grootere ■^}. 

 Een nader onderzoek toont aan, dat wanneer men bij el- 

 ken weerstand een en hetzelfde getal, hetwelk ik c zal noe- 

 men, optelt, de bedoelde producten gelijk worden. Het is 

 dus alsof de weerstand door de werking der machine om 

 eene constante grootheid vermeerderd wierd. Tot hiertoe 

 heeft de machine dus, behalve het verschil der weerstan- 

 den, onder volkomen gelijke omstandigheden gewerkt. Thans 

 wordt het getal der draad windingen om den inductor ver- 

 groot. Nemen wij aan dat het verdubbeld wordt. De ma- 

 chine wordt nu weder met gelijke snelheid als bij de vo- 

 rige reeks van proeven, en desgelijks bij ongelijke weerstan- 

 den, die nu echter veel grooter kunnen genomen worden, 

 gedraaid, en de stroomsterkten gemeten. Men bevindt dat 



*) De Heer jacobi (pogg., Am., 69, p. 203) was door dit verschijn- 

 sel zoo getroffen, dat hij aan de waarheid van de wet van ohm begon 

 te twijfelen. 



