( 79 ) 



multiplicator gemeten stroom, door het ontstaan van den 

 secundairen stroom nocli verminderd, noch vergroot wordt ^). 

 De noodzakelijkheid der comm utator-verzetting nu wordt 

 door de proeven van den Heer lenz bevestigd, en is dien 

 ten gevolge boven allen twijfel verheven. Maar cfe stelling 

 dat, na de commutator-verzetting, het door den stroom 

 zelven teweeg gebragte magnetismus geene verzwakking der 

 oorspronkelijke werking zoude veroorzaken, wordt niet be- 

 vestigd. Het blijkt integendeel uit de proeven van den 

 Heer lenz, dat ook nu nog eene constante grootheid bij 

 den weerstand moet opgeteld worden, om de dikwijls ver- 

 melde producten gelijk te maken. 



Na den Heer lenz heeft de Heer J. h. koosen in eene 

 verhandeling : Zur Theorie der Saxtoii scJien Maschine f), 

 het onderwerp in overweging genomen. Hij komt langs ge- 

 heel theoretischen weg tot het resultaat, dat de stelling van 

 den Heer lenz, ten aanzien van de verzetting van den 

 commutator allezins juist is, maar in tegenspraak met dien 

 geleerde vindt hij, dat ook dan nog het electro-magnetismus 

 van den inductor eene verzwakking van den oorspronkelij- 

 ken stroom moet teweeg brengen. In eene tweede verhan- 

 deling §) verklaart de Heer lenz, dat de afleiding der dif- 

 ferentiaalvergelijking van den Heer koosen hem niet be- 

 vredigd heeft. //Es scheint mir namlich, dass (S. 392) das, 

 im Zeittheilchen dt von dem Stahlmagneten auf den Eisen- 

 kern, wirkende magnetische Moment nicht durch (M — y) dt, 

 sondern einfach durch M.dt ausgedrückt warden müsse, 

 oder dass dieses Moment unabhangig sey von dem sonst 

 schon im Eisenkern, durch andere Ursachen erregten Mag- 

 netismus.''^ Er bestaat dus hier een belangrijk verschil tus- 

 schen deze Heeren. 



*) PoGG., Arm., 76, p. 516. 

 t) PoGG., Ann., 87, p. 386. 

 §) PoGG., Ann., 92, p. 128. 



