( 86 ) 



m' = M 



r* + v"^ n^ 



Om dezelfde reden is liet liem ontsnapt, dat het maxi- 

 mum M' van liet magnetismus kleiner is dan M. 



Het staat dus zoowel theoretisch als proefondervindelijk 

 vast, dat het ontstaan en verdwijnen van het door den 

 stroom zei ven opgew^ekte magnetismus verzwakkend terug - 

 werkt. 



En inderdaad, al konde die verzwakking niet als met 

 den vinger aangewezen w'orden, zoo was zij, dunkt mij, 

 reeds a priori ligt te gissen. 



Immers, w^aar eene kracht eenigen arbeid verrigt, dus 

 eene andere kracht te overwinnen heeft, daar verliest zij 

 zooveel als het bedrag is van laats tgemelde. De kracht van 

 het vallende gewigt, hetwelk men genoodzaakt heeft door 

 zijn^ val een ander gewigt op te trekken, is niet meer de 

 kracht van het vrij vallende gewigt. De uitzetting van den 

 stoom, dien men een bezwaarden zuiger doet opheffen, is 

 niet de uitzetting van den onbezwaarden stoom. Evenzoo 

 is de w^erking der magnetische vloeistof, om mij van dat 

 woord te bedienen, welke men noodzaakt een* electrischen 

 stroom voort te brengen, en dus arbeid te verrigten, niet 

 die der vrije en onbelemmerde magnetische vloeistof. IS^een, 

 de stroom zelf, dien zij voortbrengt, drukt als een last op 

 haar, en werkt daardoor verzwakkend op zichzelven terug. 

 De empirische formule nu kan, afgezien van de specifieke 

 traagheid van het ijzer, ook geschreven worden 



. vn (M — en f) 



r 

 de theoretische 



ƒ' "" ~2 ~ 



Eerstgemelde berust dus daarop, dat het bedrag van het 



i 



