( 90 ) 



Bij mijne machine is de weerstand van den om den induc- 

 tor gewonden draad bij 500 windingen = 53, dus bij ge- 



53 



lijke massa en slechts eene windins^ = -. Men vindt 



•^ ° 5002 



daaruit door eene ligte rekening het maximum van/-p = 54340. 

 De tweede omstandigheid is deze. De stroom der m.-e. 

 machine, die, indien geene verandering in den weerstand en 

 in de snelheid der draaijing gebragt Avordt, gedurende de 

 eene halve omdraaijing van den inductor, volkomen gelijk 

 is aan den stroom gedurende eene andere halve omdraaijing, 

 is daarentegen gedurende den loop van ééne en dezelfde 

 halve omdraaijing niet aan zich zelven' gelijk, maar toe- en 

 afnemende. De naald der tangentenboussole nu, ten ge- 

 volge harer traagheid, die snelle veranderingen niet kun- 

 nende volgen, neemt die stelling aan, welke aan de gemid- 

 delde stroomsterkte beantwoordt. Stellen wij, de stroom- 

 sterkte ware gedurende het eerste twintigste gedeelte eener 

 halve omdraaijing = 1, gedurende het tweede = 2 enz., 

 gedurende het tiende en elfde ^=10, gedurende het twaalfde 

 = 9 enz., om zoo weder tot 1 af te dalen, dan zoude de 

 naald der boussole zich zoo stellen, alsof de stroom gedu- 

 rende den geheelen loop eener halve omdraaijing = 5i ge- 

 weest ware. Maar vermits het ons hier om de dynamische 

 uitwerking der stroomen te doen is, zoo moeten wij niet 

 de gemiddelde waarde der elementaire stroomen kennen, 

 maar de waarde van het gemiddelde quadraat der stroomen. 

 In het veronderstelde geval zoude dat gemiddelde quadraat 

 = 38,5 zijn, terwijl het quadraat van de gemiddelde stroom- 

 sterkte slechts = 30,25 zoude zijn. Hoe steiler de rij- 

 zingen en dalingen van den stroom zijn, des te grooter is 

 het verschil tusschen de beide uitkomsten. Yoor eene ma- 

 chine, bij welke de toe- en afname van den stroom het be- 

 loop eens cirkels volgde, zoude het quadraat van de aan de 

 tangentenboussole waargenomene stroomsterkte met 1,2347 . . 



