( 102 ) 



/L\2 

 Zij, kortheidshalve l — == 6, dan komt door differentieëring ; 



'^'^ fw, ,, Tang,\xp 



^^ [l~UCos. xp)-l — (1 + 26 Cos. xp)-i 1 



en stellende nog 



1 -j- « ^ i ang. ^ \ ip 



(l-^2b Cos. v>)-| -~ (1 + 2 6 Cos. ^,)-i 

 (1 — 26 Cos, i/')~2 + (1 + 2 6 6^05. ip)-i ^ ^ ' 

 komt 



dB. 



— - = — (P + 6 Q /Si??. T/;) (ii/', 

 ü 



waaruit 



||; = M = -(P + 6Q&-„.^)^,....(8) 



M is alzoo gegeven in functie van den hoek ip en van 

 het differentiaal quotiënt —-; . De hoek ip is onmiddelijk 



waarneembaar ; het differentiaal quotiënt I ~~ j zal men zich 



op eene andere wijze moeten verschaffen. Wanneer men het 

 schip een weinig van koers laat veranderen, zoo naar de 

 regter- als linkerzijde van den gestuurden koers, iets, dat 

 altijd met veel gemak kan geschieden, en dat men daarbij 

 de veranderingen van den hoek i/» waarneemt, welke met 

 de veranderingen van den schijnbaren koers a' overeen- 

 stemmen, dan heeft men, gelijk bekend is : 



