( 105 ) 



king, die men vindt, niet is die van het regtop liggende 

 schip, maar de afwijking, die plaats heeft, juist bij die hel- 

 ling, welke op het oogenblik plaats grijpt; ten derdo dat 

 men noch de horizontale intensiteit z, noch de inclinatie 5 

 behoeft te kennen, terwijl de waargenomen hoeken ip toch 

 later kunnen dienen om, na volbragte reis, de constanten 

 van bet magnetismus van het schip benaderend te bepalen, 

 waardoor voor het vervolg de grootheden m en n, althans 

 ongeveer, voor het schip bekend zullen worden, wanneer 

 men van de Tafelen van gauss gebruik maakt. 



Een bijzonder geval is er, waarin de gevonden formulen 

 eenvoudiger worden, welk geval ook altijd kan verwezent- 

 lijkt worden, te weten wanneer de hoek yj = 90" is. 



Door de naalden van het intensiteits-kompas van elkan- 

 der te verwijderen, als ip ^90 is, of ze nader bij elkander 

 te brengen als ip <^ 90'^ is, kan men het, voor het begin 

 der waarneming, altijd daartoe brengen, dat ip ^= 90° wordt; 

 dan wordt daardoor 



Q == O en P = i . —-—- ; 

 1 -)- «' 



dus is dan 



1 — «^ w' lp" 



M== — 28,6.- :;.-- y-. 



Hieruit volgt, dat als men in dit geval het schip 14", 3 

 regts en 14,3^ links, of iets minder wegens de weinig van 



1 — «^ 



1 verschillende factor -; — r — r j l^at van koers veranderen, 

 i + «- ' 



dan 



M == ~ {lp' — xi>") is. 



Dat is, dat de afwijking cp (op den term B van (10) 

 na) gelijk wordt aan de verandering van den hoek ip. 



Eindelijk blijkt uit het 7mn teeken voor het getal A in 

 (10), dat de afwijking in het algemeen oostelijk is, als bij 



