( 137 ) 



//lichten grond, duidelijk kan gewaar worden. Reeds voor 

 //jaren heeft bohnen berger zulk eene oogbuis, met een^ 

 //kwikzilveren horizon vereenigd, als den besten collimator 

 //van groote sterrekundige werktuigen aangewezen. Met groot 

 //Voordeel heeft men zich van dit hulpmiddel bij de werk- 

 // tuigen bediend, voor het onderzoek van het magnetismus 

 //der aarde bestemd. Een aldus toegerust oogbuisje was de 

 //eenige hulptoestel, dien ik voor het volledig onderzoek 

 //van mijnen prisma-cirkel behoefde, en het is ook dit een- 

 //voudig hulpmiddel, vraarvan ik mij bij het onderzoek der 

 //prisma's zelf bedien.^' 



Ik heb gemeend deze woorden van mijnen hooggeachten 

 leermeester geheel te moeten herhalen, ten einde volkomen 

 regt te laten wedervaren aan de prioriteit, hem toekomende, 

 van het denkbeeld om voor de bepaling van kromtestralen 

 van spiegelende oppervlakten een hulpkijkertje te gebruiken, 

 voorzien van een oculair van bohnenberger. 



Nog verdient vermelding de handelwijze door stampfer 

 aangewend, voor de meting van de kromtestralen van ver- 

 pschillende voltooide objectieven (puechtl's praJciische Diop- 

 Iriky p. 92). Hij mat hiertoe met een theodoliet van iiEi- 

 CHENBACH de Schijnbare grootte der beeldjes, die door de 

 oppervlakte der lens worden teruggekaatst, en de bijvoeging 

 van PR,ECHTL dat zijne methode ook de brekings- coëfficiënten 

 deed vinden, bewijst, dat hij ook de schijnbare grootte der 

 beeldjes mat, die ontstonden door de reflexie tegen de ach- 

 terste oppervlakte. 



De derde handelwijze eindelijk is die, welke helmholïz 

 aanwendde ^), om den kromtestraal der hoornhuid van het 

 oog op verschillende punten te bepalen. Hij mat op eenen 



*) Helmholtz, Ueher die Accommo dation des Aiiges, in het Archiv 

 f 'dr Ophthalmologie herauscjeyehen von arlt, donders und VON grüfe, 

 Ier Band, 2e Abth. (1855). 



