( 143 ) 



voor het zamen vallen in dezelfde, loodregt op de as staande 

 vlakte is, dan het tegelijk scherp zien. Vooral kan men 

 de hier bedoelde parallaxis zeer zigtbaar maken als het on- 

 derstel voor den hulpkijker aan de zijde van het oculair 

 van twee stelschroeven voorzien is. Alsdan kan men, door 

 aan deze schroeven te draaijen, ligtelijk bewerken, dat er 

 tusschen een^ der draden en zijn beeld slechts eene zeer 

 kleine tusschenruimte over is; de minste parallaxis wordt 

 dan door verplaatsing van het oog merkbaar. 



Yolgens deze handelwijze te werk gaande, heb ik de 

 kromtestralen van de vier oppervlakten der lenzen bepaald, 

 waaruit het objectief van den refractor van fratjnhofeu, 

 op de sterrewacht te Utrecht, bestaat. Ik deel die bepa- 

 lingen hier mede, dewijl daaruit de naauwkeurigheid der 

 methode, vooral met betrekking tot de geringe hulpmidde- 

 len, die zij vereischt, genoegzaam blijken zal. 



De kijker, waarmede deze bepalingen gedaan werden, was 

 de verzekeringskijker van een hoogte'- en azimuth-instrument 

 van TROUGHTON, en had eene opening van 85 Nederl. stre- 

 pen en eene lengte van 37 Nederl. duim. Het plaatje, 

 waarover de kruisdraden gespannen waren, was bevestigd 

 aan een buisje, dat in de buis van den kijker een weinig 

 voorwaarts en achterwaarts geschoven kon worden. 



Do sphaerometer van cauchoix had de volgende waar- 

 den voor de kromtestralen van de oppervlakten der lenzen 

 gegeven. 



(1'. oppervlakte (bol) 1306,3 m.m. 



Crownglas {,, kot q 



^ \r. f, „ 521,8 // 



Flintglas |^,^ 



r. „ (hol) 544,1 „ 



„ (bol) 2376,9 „ 



Om nu den 'eersten kromtestraal volgens onze methode 

 te bepalen, werd, door middel van een' cartonnen koker, de 

 hulpkijker omtrent 12 Nederl. duim verlengd, zoodat hij 



