( Ifi-J ) 



lil lig. 1 zij A een verrekijker, voor welks objectief, 

 schuins op zijne as, de beide planparallele glasplateji, in 

 a, 6j, en «2 h.^ en profil gezien, zoodanig geplaatst zijn, 

 dat de regier helft van 't objectief zijn licht door de plaat 

 «2 ^21 de Imker helft door de plaat a, 6, ontvangt, dan 

 vertoont zich het beeld c d, waarop de kijker gerigt is, niet 

 in c' (/, maar, door de plaat a , b ^ , in c j d^ en, door de 

 plaat a^_ b^, in c, d^^. De beide beelden staan gelijktijdig 

 naast elkander in 't gezigtsveld van den kijker. Worden nu 

 de glasplaten zoo ver gedraaid, dat het einde c/, van het 

 eerste met het einde c.^ van het tweede beeld zamenvalt, en 

 kent men den hoek, onder welken de glasplaten daarbij 

 gedraaid zijn, zoo kan men de lengte c d berekenen, ook 

 zonder den afstand van ^ tot c <i te kennen. De ophthal- 

 mometer is verder zoo ingerigt, dat, bij omdraaijiug der 

 glasplaten, beide gelijke hoeken doorloopen, en dat met 

 groote naauwdveurigheid kan worden afgelezen, onder wel- 

 ken hoek zij zich bevinden. A'^oor de bijzonderheden in de 

 zamenstelling van 't werktuig meen ik overigens naar 

 HELMiiOLTZ "^j tc mogcn verwijzen. 



Wat de berekeningen aangaat, zoo moet vooreerst gevon- 

 den woorden, welke grootte van voorwerp (d. i. w^elke ver- 

 schuiving der lichtbeeldjes) aan den gevonden graad van 

 helling der glasplaten beantwoordt. Is a de invallingshoek 

 op de glasplaat, dan vindt men den brekingshoek door de 

 formule sin a ^= n sin /5. Maken de . glasplaten gelijke 

 hoeken en is hare dikte h, dan vindt men den afstand van 

 twee punten naar de formule : 



Y.=.2h^'^''-^l 1) 



cos /:? 



*) Zie de aangehaalde plaats, of wel de eerste aflevering van KAn- 

 STRn's Ennjdopaedie der P/ti/sik, S. 9. 



