( 168 ) 



\m werd ;• voor eiken hondersten millimeter van E berekend, 

 en zoo ontstond eene tabel, die ons in staat stelde, uit de 

 waarneming van het aantal graden onmiddellijk den radius 

 der cornea af te lezen. 



De afmetingen zijn zoodanig gekozen, dat de grootte van 

 't beeldje slechts ongeveer ~ van den radius bedraagt, liet 

 zoLi ongeveer ^ mogen bereiken, zonder in scherpte te ver- 

 liezen. De grens is dus in geen geval overschreden, maar 

 toch ook genoegzaam genaderd, om de waarnemingsfout 

 zoo klein mogelijk te maken. 



Het komt mij voor, dat de gekozene empirische bepaling 

 van de waarde der graden de voorkeur verdient boven de 

 berekening naar eene formule, uit enkele waarnemingen af- 

 geleid. De éénige bron van fout ligt in onjuistheid der 

 gebruikte maat. Deze is natuurlijk met de grootste zorg 

 onderzocht, zoodat ik zeker ben op minder dan -j^-jj-. Maar 

 bij de waarnemingen, waaruit de formule zal berekend wor- 

 den, moet evenzeer eene bepaalde maat worden ten gronde 

 gelegd, zoodat de daarvan afhankelijke fout niet vermeden 

 wordt, liet voordeel nu der empirische bepaling bestaat, 

 mijns inziens, daarin, dat de waarneming door gebreken 

 van 't instrument niet gestoord wordt: ongelijkmatigheid 

 der schroefgangen of der graadverdeeling en geringe afwij- 

 kingen in 't parallelismus van de vlakken der glasplaten, 

 enz. hebben op de empirische bepaling der graden van 

 eene zekere maat gelijken invloed gehad als zij hebben 

 zullen, wanneer eene gelijke maat zal te bepalen zijn. Daar- 

 enboven kan de empirisch verkregen tabel elk^ oogenblik 

 op nieuw worden gecontroleerd. Uit die tabel blijkt, dat 

 1 mm. door ruim 17°.5, 2 mm. door ruim 32°.5 gemeten 

 worden, zoodat het verschil van 1 tot 2 mm. nagenoeg 

 15° bedraagt. Voor eiken 0.1 mm. is dit 1°5. Men merkt 

 evenwel op, dat de waarden van eiken 0.1 mm., in graden, al- 

 lengs kleiner worden, naarmate men tot 2 nadert: van 1 



