( 169 ) 



tot 1.1 mm. bedraagt het ongeveer 1".6; van 1.9 tot 3 

 mm. ongeveer 1.3. 'Nu vind ik empirisch geen regelmati- 

 gen gang. Het meest heb ik te gebruiken 1.4 tot 1.7 mm. 

 De daarvoor in verschillende reeksen ^} van waarnemin- 



de 



gen op 



verschillende 



tijden gevondene waarden zijn 



vüigeuue 



I-H 



II 



III 



Gem. 



1.4 



24.087 



24.110 



24.049 



24.082 



1.5 



25.640 



25.669 



25.604 



25.638 



1.6 



27.030 



26.945 



27.077 



27.017 



1.7 



2Ö.530 



28.495 



28.517 



28.514 



Hieruit blijkt nu, dat 1.4 tot 1.5 mm. = 1^556, 1.5 

 tot 1.6 mm. = 1°.379, 1.6 tot 1.7 = 1".497 is. Bij 

 gevolg : er wordt meer verschil in graden gevonden tusschen 

 1.6 en 1.7, dan tusschen 1.5 en 1.6 mm. Ik heb reden 

 te gelooven, dat deze afwijking geene fout des waarnemers 

 is, maar dat zij aan het werktuig, hoe voortrefffelijk ook 

 vervaardigd, moet geweten worden. Daarvoor pleit ten sterkste 

 de groote overeenstemming der uitkomsten, bij de waarne- 

 mingen in de drie reeksen verkregen. Daarom ook zijn de ge- 

 vondene empirische waarden geheel onveranderd behouden. 



De personele fout blijkt ook zeer gering te zijn. De 

 volgende voorbeelden mogen het bewijzen. 



Voor 1 mm. op het afgebeelde plaatje werden afgelezen 

 in graden, door: 



BRETTAUEU 342.3, 342.3, 342.3, 342.25, 342.3.' 



17.5, 17.5, 



STARCK 342.4, 342.4, 342.4, 342.35. 



17.6, 17.65, 17.60, 17.60. 



DEBEIEDER 342.35. 



■) De reeksen voor 1.4 mm, zija bovon vermeld. 



