( 244 ) 



porteur is geschied, namelijk deze, als het mogt bewezen 

 zijn, dat dit pijl-gift nog vloeibaar zijnde aan de pijlen 

 wordt gestreken terstond voor het schot. In dit geval 

 toch zou dit, bij het dringen door de kleederen, zich daaraan, 

 althans ten deele, kunnen afstrijken. Doch daarover vind 

 ik in geene beschrijvingen eene bepaalde aanwijzing; ook 

 niet in die van deze expeditie; alleen mag zulks misschien 

 worden opgemaakt uit het vermoeden door den Hr. vern- 

 HOUT (blz. 231; ter loops geopperd over den waarschijnlijk 

 verschen toestand van het pijl-vergift, waarmede de doode- 

 lijke wonden der beide Javaansche matrozen zouden zijn 

 toegebragt. — Eene andere belangrijke leering meld ik hier 

 ten laatste nog, door mij aan dit Rapport ontleend; in 

 mijne vroegere studiën toch over vergiftigde pijlen meende 

 ik tot het besluit geregtigd te zijn, dat vergiftige stofPen 

 aan pijlen of andere wapenen met metalen (evenwel meer 

 bepaald ijzeren) punten niet voorkwamen. Sedert heb ik 

 echter meermalen blaaspijltjes van Borneo ontvangen, waaraan 

 duidelijk het oepas radja of antsjar ook uitgestreken was 

 op de soms daar bovenop gestokene, driehoekige stukjes 

 koper of zilver. De Heer vernhoüt leert ons thans mede 

 iets dergelijks ook voor de beschrevene boog-pijlen, daar 

 er onder dezen, ook bij zijne geblesseerden, hem verscheidene 

 zijn voorgekomen met naar het schijnt vergiftigde //koperen" 

 of // metalen'^ punten. Hoezeer hier niet uitdrukkelijk wordt 

 gezegd, dat deze met vergift bedeeld waren, mag ik zulks 

 opmaken eensdeels uit de verschijnselen, anderendeels uit de 

 ook daartegen op gelijke wijze als bij de overige ingestelde 

 behandeling. Mogt intusschen de Heer vernhoüt, of an- 

 dere officieren dier expeditie naar Sepora dit punt met 

 meer zekerheid nog weten toe te lichten, of zelfs mij ver- 

 giftige 600^-pijlen met metalen punten willen vertoonen, 

 dit zal mij zeker hoogst welkom zijn. Maar dit niet alleen, 

 het zou misschien bij grootere oplettendheid op dit punt 



