( 266 ) 



De billijkheid vordert derlialve, dat men, met het oog op 

 dien gestadigen vooruitgang, bij de beoordeeling alleen zulke 

 werktuigen met elkander vergelijke, die ongeveer gelijktijdig 

 vervaardigd zijn. Doet men dit niet, dan loopt men gevaar, 

 een onjuist en tevens onregtvaardig oordeel te vellen. 



Het noodwendige dezer behoedzaamheid is mij op nieuw 

 gebleken, toen ik in den loop van dit jaar een paar der 

 nieuwste objectief stelsels van merz en een van hartnack 

 ontving. Het onderzoek dezer stelsels heeft mij namelijk 

 geleerd, dat beiden in den laatsten tijd zoo groote vorde- 

 ringen hebben gemaakt in het vervaardigen van dit ge- 

 wigtigste bestanddeel van elk mikroskoop, dat ik het mij 

 tot eenen aangenamen pligt reken, ter aanvulling van het 

 vroeger door mij over hunne mikroskopen gezegde "^j, thans 

 ook de uitkomsten van dit onderzoek ter algemeene ken- 

 nis te brengen. 



Van MERZ ontving ik twee stelsels, gemerkt VI en VII f). 

 Beide zijn voorzien van eenen correctietoestel voor het ge- 

 bruik met dekplaatjes van verschillende dikte. Op het 

 eerst door smith en beck gegeven, later ook door andere 

 Engelsche vervaardigers van mikroskopen gevolgde voor- 

 beeld, is de rand van den correctietoestel verdeeld in tien 

 deelen, door cijfers van O — 9 aangewezen §). 



*) Das Mikroskop, p. 703-711 en p. 737-729. 



t) De prijs van elk dezer stelsels bedraagt 48 gulden, een prijs, die, 

 in verhouding tot hunne voortreffelijkheid en tot dien, welke men 

 elders voor dergelijke stelsels betaalt, inderdaad gering is te noemen. 



§) Het nut van zulk eene verdeeling is onmiskenbaar, niet alleen 

 voor het doel waartoe zij oorspronkelijk bestemd is (zie Das Mikros- 

 kop, p. 753}, maar ook omdat men daardoor in staat wordt gesteld 

 zulke stelsels met veranderlijken brandpuntsafstand en vergrooting 

 tot mikrometrische doeleinden aan te wenden, waarbij, gelijk bij het 

 gebruik van den oculair-schroefmikrometer en glasmikrometer, van de 

 camera lucida en andere daarmede gelijkstaande methoden, een steeds 

 gelijkblijvend vcrgrootend vermogen van het mikroskoop gevorderd 



