( 274 ) 



het mij reeds gebleken, dat zulks zonder eenige schade 

 geschieden kan. 



Anders is het echter gelegen met de aanwending van 

 olieën, vooral van de tot hetzelfde doel aanbevolen papa- 

 verolie, welke, gelijk men weet, tot de droogende olieën 

 behoort. Het is mogelijk, dat daardoor, ten gevolge van 

 het grootere en dus nog meer tot dat van glas naderende 

 brekingsvermogen het optisch vermogen eens stelsels nog 

 iets toeneemt ; doch het komt mij gewaagd voor kostbare 

 lenzenstelsels te dompelen in een vocht, dat er later alleen 

 door behandeling met alkohol en ether geheel van kan ver- 

 wijderd worden, iets dat bij dubbellenzen, door canabalsem 

 verbonden, bedenkelijk schijnt. 



Er blijft mij nu nog slechts over, de uitkomsten mede 

 te deelen van eenige proefwaarnemingen, met bovengenoemde 

 stelsels verrigt, om den lezer in staat te stellen over hunne 

 betrekkelijke optische deugdzaamheid een oordeel te vellen. 

 Ik zal mij echter alleen bepalen bij eene vergelijking van 

 het sterkste der beide stelsels van merz met dat van hart- 

 NACK, daarbij echter herinnerende, dat het stelsel van merz 

 eenen ongeveer anderhalf maal grooteren brandpuntsafstand 

 heeft, en dat bij gevolg ook, met hetzelfde oculair en bij 

 gelijke buislengte, de vergrooting daarmede verkregen slechts 

 onj^eveer twee derde van die met het Hartnacksche stelsel 

 bedraagt. 



ïen einde echter de vergelijking zoo na mogelijk bij ge- 

 lijke vergrooting te bewerkstelligen, werd het Merzsche 

 stelsel gebezigd met geheel uitgetrokken, het Hartnacksche 

 met geheel ingeschoven binnenste buis van het Oberhau- 

 sersche statief. Met het zwakste der oculairen van ober- 

 HausER bedragen dan de vergrootingen, bij onderscheidene 

 standen des correctietoestels, 430 — 450 maal. Men kan 



