( ^76 ) 



lende stralen verlicht^ dan schijnt liet alsof het sterkere 

 stelsel van haetnack weinig vooruit heeft boven het zwak- 

 kere van MEiiz. Alleenlijk ziet men door het eerste dezelfde 

 streepjes en stippel tj es op de proef voor werpen iets gemak- 

 kelijker. 



Anders wordt het echter bij centrische verlichting *). 

 Dan eerst openbaart het Hartnacksche stelsel zijne volle 

 kracht. Het door kleine uitpuilende stippels voortgebragie 

 strepenslelsel op Navicula (Pleur o sigma) angulata, dat op 

 Navicula Spenceri, welk laatste nog voor eenige jaren als 

 het nee plus ultra goldt van hetgeen men toen door de beste 

 Engelsche en Amerikaansche mikroskopen, bij schuinschen 

 inval van het licht zien kon, worden bij eenvoudige ver- 

 lichting met den centrisch geplaatsten platten spiegel, der- 

 halve bij eene verlichting met loodregt invallende parallele 

 stralen, zonder eenige moeite en met groote klaarheid daar- 

 door waargenomen. 



Met het stelsel van merz zijn deze alleen waarneembaar, 

 maar dan ook trouwens zeer goed, bij schuinschen inval 

 des lichts; voor dit stelsel wordt de uiterste grens van het 

 onderscheidend vermogen, bij centrische verlichting, onder 

 de mij den dienste staande proef voor werpen aangewezen 

 door Navicula [Pleurosigma) Watsonii, 



Van het Nobertsche proefplaatje lost het Merzsche stel- 



*) Het ware zeer wenschelijk, dat men, bij het vermeldeu van het- 

 geen door een mikroskoop nog zigtbaar is, ook steeds de verlichtings- 

 wijze naauwkeurig vermelde. Er is slechts écne wijze van verlichting, 

 die volkomen vergelijkbare resultaten geeft. Het is die met den cen- 

 trisch onder den voorwerptoestel geplaatsten platten spiegel. Zoodra 

 men meer zamengestelde verlichtingstoestellen aanwendt en diverge- 

 rende, convergerende of schuinsche stralen op het voorwerp laat val- 

 len, is het niet meer mogelijk met juistheid aan te wijzen, hoeveel 

 van het verkregen resultaat op rekening der verlichting, en hoeveel 

 daarvan op rekening van het gebezigde Icnzenstelsel moet gesteld 

 worden. 



