( 277 ) 



sel, bij verlichting met loodregte parallele stralen, de 9^^ 

 groep op; bij centrische verlichting met divergerende stra- 

 len, door middel van een lenzenstelsel van omstreeks 8 

 millim. brandpuntsafstand op den weg der stralen geplaatst, 

 wordt de 11*^^ groep opgelost. Het Hartnacksche stelsel 

 lost bij dezelfde beide verlichtingswijzen de 14^^ en de 16^^^ 

 groep op. 



Dit laatste stelsel is zijn grooter onderscheidend vermo- 

 gen verschuldigd , eensdeels aan zijnen veel grooteren ope- 

 ningshoek, anderdeels aan het waterlaagje, waardoor die 

 grootere opening hare volle nuttigheid erlangt. Wanneer 

 men nu, gelijk billijk is, daarbij nog in aanmerking neemt, 

 dat het Merzsche stelsel eenen merkelijk grooteren brand- 

 puntsafstand heeft, dan moet men erkennen dat, hoew^el 

 het in optisch vermogen voor het Hartnacksche onderdoet, 

 het er toch zoo nabij aankomt, als zich van zulk een stel- 

 sel slechts eenigermate laat verwachten. 



Het kwam mij niet onbelangrijk voor het Hartnacksche 

 stelsel te doen dienen tot het verrigten van eenige bepa- 

 lingen der uiterste grenzen van zijn optisch vermogen onder 

 de gunstigste omstandigheden. De daartoe gebezigde methode 

 is die, welke vroeger door mij beschreven en herhaaldelijk 

 toegepast is ^), 



De verkregen uitkomsten zijn de volgende : 



Grenzen der zigtbaarheid der dioptrische beelden van: 



een rond voorwerp 0,152 mmm = -g-^Vü iTfiüÜDa* 

 // draadv. // 0,022 // // 4-5^^(7 f 



^) L. c. p. 294. 710, 722. 



