( 315 ) 



Op den eersten regel ken ik geene uitzondering, op den laat- 

 sten slechts eene enkele. Het komt mij waarschijnlijk voor, 

 dat ook bij de vormen met onverdeeld loof eene zekere re- 

 gelmaat in deze bestaat; ik moet echter bekennen, dat ik 

 dienaangaande tot geene voldoende uitkomst ben geleid. 



4. De rand van het loof. Deze is óf gaaf, of getand, 

 óf gezaagd. De tanden worden óf door eene uitspringende 

 cel gevormd, óf door eenen uitloopenden adertak; in het 

 eerste geval is de tand natuurlijk zeer klein, voor het bloote 

 oog onzigtbaar, en stomp, in het tweede scherp, duidelijk 

 zigtbaar, soms in eene doornvormige zeer verlengde spits 

 uitloopend. Gel tanden komen bij zeer vele behaarde soor- 

 ten voor, bij welke alsdan de randharen aan die tanden 

 ontspringen; doorntanden zijn aan enkele groepen bepaald 

 eigen. Zaagtanden, gevormd door den loofrand zei ven, die in 

 eene driehoekige, aan de spits soms zeer verlengde, naar zijnen 

 top gerigte lob uitloopt, zijn mede bepaald eigendommelijk 

 in eene reeks van vormen, die ook door andere kenmerken 

 hare naauwe onderlinge verwantschap aan den dag leggen. 



5. De haren van het loof, wel te onderscheiden van de 

 haren, die, als overblijfsels van den jeugdigen staat der 

 plant, aan den vaatbundel en zijne takken in de meesten 

 aanwezig zijn. Deze komen in den regel geheel overeen 

 met de haren, die, een analogon der schubben (paleae) bij 

 de hoogere varens, het rhizoom bedekken en aan den loof- 

 steel opklimmen. Yan deze onderscheiden zich ten duide- 

 lijkste de haren, aan het loofvlak en zijnen rand ontsprin- 

 gend. Zij zijn enkelvoudig of zamengesteld, meestal geleed ; de 

 zamengestelde haren zijn of gesteeld en dan aan den top in 

 twee tot zes takken of stralen uitloopend, of ongesteeld en 

 dan aan den voet zich in takken gaffelvormig verdeelend. 



Dan, behalve deze kenmerken, ontleend aan de eigen- 

 aardige bewerktuiging der geheele orde, zijn er nog andere, 

 ^ die slechts aan enkele vormen eigen zijn en ontleend wor- 



22* 



