( 66 ) 



werking, of wel door eene, die, van buiten aangebracht, aan 

 de oppervlakte der aarde een krachtigen stoot beeft mede- 

 gedeeld? De oplossing dier vraag ligt zoo maar niet voor 

 de hand, daar de waargenomen verschijnselen volgens beide 

 zienswijzen min of meer verklaard kunnen worden. Een ont- 

 ploffing van kruit of dynamiet hier te lande kan het met 

 geweest zijn ; die zoude ons reeds dadelijk zijn medegedeeld, 

 evenzoo die in het buitenland ; een ontploffing van dynamiet 

 op een schip bij de kust behoort evenzeer tot de groote 

 onwaarschijnlijkheden; dynamiet-ontploffingen toch versprei- 

 den hare werking niet op verren afstand. De geheel lokale 

 Haarlemsche aardschudding in verband te brengen met de 

 dezer dagen plaats hebbende uitbarstingen van de Etna en 

 de Hekla, gaat naar mijn oordeel ook niet op, dewijl de 

 nieuwsbladen ons niets mededeelen van aardbevingen op de 

 groote uitgestrektheid lands tusschen deze beide vuurspu- 

 wende bergen. 



Het door den Heer Mr. P. J. Amersfoordt in het Han- 

 delsblad van 20 Maart j. 1. geopperde denkbeeld, dat de 

 door ons waargenomen aardschudding voortgebracht zoude 

 zijn doordien in de laatste jaren groote hoeveelheden zand, 

 veen en water, hier in den omtrek verplaatst en in en 

 om Amsterdam op den veengrond zware gebouwen zijn ver- 

 rezen, en dat dientengevolge een verschuiving van den onder- 

 grond zoude ontstaan zijn, komt mij niet zeer aannemelijk 

 voor; die geringe verplaatsing van den druk kan hoogstens 

 een lichte verschuiving van den ondergrond veroorzaken, 

 zooals tijdens het leegmalen van de Haarlemmermeer heeft 

 plaats gehad, toen ook in de gemeente Heemstede eene, 

 hoewel lichte, aardschudding is waargenomen, maar tot de 

 hevige aardschudding, die 17 Maart heeft plaats gevonden, 

 is naar mijn oordeel een aanzienlijker kracht noodig geweest. 

 Dr. T. C. Winkler, die in het Nieuws van den Dag van 

 23 Maart j. 1. evenzeer het denkbeeld van den Heer Amers- 

 foordt onaannemelijk acht, houdt het hier waargenomen 

 verschijnsel voor een aardbeving, voortgebracht door een 

 instorting, die ergens in de tertiaire crag van onder Au- 

 vergne of onder den Eifel zoude hebben plaats gevonden; 



