(86) 



andere methode *). De uitkomsten van anderen (zoo als Beil- 

 stein en ook Long) zijn van minder waarde, en kunnen 

 dus niet ter vergelijking en controle dienen 



De nauwkeurigheid, door Dr. Scheffer bij zijne proefne- 

 mingen bereikt, is even groot als die zijner voorgangers 

 Graham en Schtjhmeister. De cijfers verdienen hetzelfde zoo 

 niet nog grooter vertrouwen. 



Voorts heeft de schrijver in dit onderzoek voornamelijk den 

 invloed nagegaan der oplossingssterkte op de diffusieeonstante. 

 Zooals wij in ons vorig verslag opmerkten, was men omtrent 

 dien invloed nog geheel in onzekerheid. De meeste bepalin- 

 gen waren niet nauwkeurig genoeg om dien aan te toonen. 

 Slechts twee waarnemers (Weber en Schtjhmeister) hebben 

 gemeend dien invloed uit hunne waarnemingen betreffende 

 enkele zouten te mogen afleiden, maar hunne uitkomsten zijn 

 in tegengestelden zin uitgevallen. 



Dr. Scheffer vindt thans bij zoutzuur eene zeer sterke 

 vermindering van k met de vermindering in sterkte, — bij 

 keukenzout weinig of geene verandering, daarentegen bij 

 twee nitraten (inzonderheid bij zilvernitraat) en bij natrium- 

 hyposulphiet eene vermeerdering van k. Die laatste uitkomst 

 stemt overeen met Weber's ervaring omtrent zinksulphaat. 



Terecht, naar ons inzien, knoopt Dr. Scheffer aan deze 

 feiten de onderzoekings-hypothese vast, dat de invloed der 

 oplossingssterkte op k is toe te schrijven aan moleculaire 

 veranderingen, welke bij de oplossing en de verdunning der 

 oplossing tot stand komen, en deelt hij zijn voornemen 

 mede om dat belangrijke verschijnsel bij deze nitraten en andere 

 zouten nog uitvoeriger te onderzoeken. 



Het komt ons hoogst waarschijnlijk voor, dat de vermindering 



*) Graham vond bij 5° 



K 







0.76 5 



(Berekend door Stefan). 



Scheffer » 



» 5±« 



» 



» 



0.71 



tot 0.76 (in 10 proefn. bij ver- 

 schillende sterkte). 



ld. » 



» 6° 



» 



» 



0.75 



» 0.76 



ld. » 



» 7° 



» 



» 



0.75 



i 0.78 



ld. » 



» 8° 



» 



» 



0.82 





Schtjhmeister » 



» 10" 



» 



» 



0.84- 



-0.92 



Graham » 



» 10° 



» 



» 



0.91 





