( 87 ) 



van het diffusie vermogen van het zoutzuur bij afnemende 

 sterkte in verband staat met de hydraatvortning. Het is 

 daarom wenschelijk, dat de schrijver de sterkte van zijn zout- 

 zuur berekene en uitdrukke in moleculen. Naar eene door 

 ons gemaakte berekening waren die sterkten ongeveer: 



1 mol. HC1 op 8 mol. water 

 1 > HC1 » 44 » » 



Nu ligt de zamenstelling HC1 . 8 H 3 misschien nog buiten 

 de grens, waarbij het chloorwaterstof met water bij de ge- 

 wone temperatuur een niet dissociabel hydraat vormt *). Een 

 dissociabel hydraat moet enkele vrije of althans lager ge- 

 hydrateerde zoutzuurmoleculen bevatten, welke sneller dif- 

 fundeeren dan de moleculen van een hooger en standvastig 

 hydraat. Daaruit volgt dat aan sterker zoutzuur eene grootere 

 diffusieconstante moet toekomen, dan aan meer verdund ; 

 en daarom achten wij het van belang, dat deze proefneming 

 met nog sterker zoutzuur herhaald worde. 



Zeer merkwaardig is het, dat zilvernitraat zulk eene sterke 

 vermindering van diffusie vermogen vertoont, wanneer de op- 

 lossing sterker wordt, en in mindere mate natriumnitraat. 

 Voorzeker mag hieraan de hypothese vastgeknoopt worden, 

 dat bij meerdere verdunning de moleculairaggregaten van het 

 zout verdere afbreking ondergaan, en dat de zoutmoleculen zich 

 sneller kunnen bewegen of minder weerstand bieden aan de 

 aantrekking van het water. Die meening kan een steun ont- 

 leenen aan het feit, dat sommige zoutoplossingen bij sterker 

 verdunning nog afkoeling, dus een warmteverbruik vertoo- 

 nen, even als gesmolten (dus dichtere) zouten eene grootere 

 oplossingskoude vertoonen dan dezelfde in gekristalliseerden 



*) Volgens Behthelot vormt H Cl bij 12° met 6,5 mol H 2 O een hy= 

 draat, waaruit een stroom koolzuur bijna geen gasvormig HC1 mede- 

 neemt; waarschijnlijk ligt die grens zelfs nog hooger (bij meer water). Hij 

 zegt: Cependant la composition H Cl. 6,5 H 2 ne présente pasencorela 

 fixité absolue d'une composition définie; c'est seulement lorsque l'eau sur- 

 passé 8 ou 9 H 2 0, que 1'acide chlorhydrique volatilisé dans Ie courant 

 gazeux cesse d'agir d'une maniere appréciable sur 1'azotate d'argent. (Essai 

 de mécanique chimique IJ, p. 149). 



