( 141 ) 



dezelfde wijze en met denzelfden manometer als bij mijn 

 boven aangehaalde vroegere proeven. 



Wilde men den druk alleen toelaten binnen den piëzo- 

 meter, dan was alleen de buis bb met den bol verbonden. 

 De buis mm was dan zoover omgedraaid, dat de opening l 

 in het deksel gesloten was. De kraan o stond daarentegen 

 open, zoodat de ruimte om den piëzometer met de buis 

 pppp in verband stond, en de niveau-veranderingen in deze 

 buis de vermeerdering van het uitwendig volumen van het 

 piëzometervat ten gevolge van den inwendigen druk kon- 

 den aantoonen. 



Wilde men den druk in de ruimte om den piëzometer 

 aanwenden, dan had de buis mm zulk een stand, dat de 

 opening / in het deksel open was, terwijl de buis mm met 

 de naar den bol leidende metalen buis verbonden was. Al 

 naarmate men den druk al of niet gelijktijdig binnen den 

 piëzometer wilde laten werken, stond de buis bb in verbin- 

 ding met de naar den bol leidende buis of mondde zij on- 

 middellijk uit in de buitenlucht. De kraan o bleef dan 

 voortdurend gesloten, zoodat alleen niveau-veranderingen in 

 de buis bb, niet zoodanige in de buis pppp, konden worden 

 waargenomen. 



Deze niveau-veranderingen werden afgelezen met den- 

 zelfden kijker met oculair-mikrometer als bij mijn vroegere 

 proeven door mij gebruikt was. Dezelfde kijker diende tevens 

 tot het aflezen van den manometer. 



Om temperatuurs-veranderingen binnen den piëzometer 

 zooveel mogelijk te voorkomen, stond de toestel in een 

 grooten houten bak van ongeveer 280 liters inhoud, die tot 

 boven het deksel van den toestel met water gevuld was. De 

 bak was zooveel mogelijk bedekt met houten planken. Een 

 thermometer gaf de temperatuur van het water in den bak 

 aan, die gedurende de waarnemingen meestal niet merkbaar 

 afweek van de temperatuur binnen den toestel. 



Die groote bak met water om de temperatuur constant 

 te houden was zeer noodig, omdat de piëzometer een uiterst 

 gevoeligen thermometer vormde. Bij 15° zou een tempera- 

 tuurs verhooging van 1° een rjjzing van het waterniveau 



