(162) 



Noch E, noch /^zijn dus voor glas nauwkeurig bekend. 

 Zij zijn het daarom ook niet voor de door mij gebruikte 

 glassoort, waaruit de piëzometer bestond. Het is dan ook 

 niet wel mogelijk om met eenige zekerheid C of den ku- 

 bieken samendrukbaarheidscoëfficient te berekenen. Want 

 stellen wij met Wertheim ju = 1 / 3 , dan geeft bovenstaande 

 formule 2?:= 6042, toevallig bijna juist het getal, dat door 

 Wertheim voor een van zijn glassoorten gevonden is, en 

 dat ook bijna overeenstemt met de waarde door Grassi uit 

 zijn proeven met piëzometers van gewoon glas afgeleid door 

 (Li — x / 3 te stellen. Die overeenstemming met de door 

 Wertheim gevonden waarde is echter zeer waarschijnlijk 

 niets dan een toeval, want de door mij gebruikte glassoort 

 heeft een soortelijk gewicht van ongeveer 2,52, terwijl dit 

 bij het glas van Wertheim slechts 2,43 bedroeg, zoodat de 

 beide glassoorten zeker niet identiek waren. De waarden 

 p=}U en .#—6042 geven voor (7:0,000.001.71 onge- 

 veer dezelfde waarde, welke Grassi voor zijn piëzometers 

 van gewoon glas meent gevonden te hebben. 



Neemt men daarentegen voor /lc de door Voigt gevonden 

 Waarde: ^ — 0,213, dan vindt men E =: 6844,5 en C = 

 0,000.002.60. 



De ware waarde van C zal waarschijnlijk wel tusschen 

 deze beide waarden' van 17 en 26 tienmillioensten ingelegen 

 zijn, maar deze grenswaarden loopen te ver uiteen, als dat 

 men met eenige zekerheid de juiste waarde van C zou 

 kunnen aangeven. 



E voor het glas mijns piëzometers direct te bepalen door 

 middel van uitrekkingsproeven, daartoe ontbraken mij de 

 hulpmiddelen. Wel heb ik E trachten te vinden, door de 

 voortplantingssnelheid van het geluid in het glas te bepa- 

 len volgens de methode van Kundt *). Een buis van 

 dezelfde glassoort als die, waaruit het piëzometervat ver- 



*) Pogg. Ann. Bd. 127, 8. 497 (1866) en Bd. 135, SS. 337 u. 527 

 (1868). 



