( 167 ) 



en dus gemiddeld: 



15,89. 



Nemen wij nu voor de voortplantingssnelheid in drooge 

 lucht van 0° volgens Regnault 



330,7 meters, 



dan vinden wij, daar het soortelijk gewicht van de door 

 ons gebruikte glassoort ongeveer 2,52 bedraagt, voor den 

 lineairen elasticiteitscoëfficient van het glas: 



J57= 7091. 



Dit is dus de waarde voor E, die uit de longitudinale 

 trillingen is afgeleid. De waarde van E, die uit de ver- 

 lenging der glazen buis bij uitrekking zou verkregen zijn 

 geworden, ware het mogelijk geweest die verlenging nauw- 

 keurig te meten, zou echter zeker aanmerkelijk kleiner ge- 

 weest zijn, en het is die laatste waarde, welke in de formule 

 voor A U voorkomt. De proeven van Wertheim *) hebben 

 namelijk aangetoond, dat bij alle vaste stoffen de uit de 

 longitudinale of transversale trillingen afgeleide waarde van 

 E bijna zonder uitzondering grooter is dan de waarde van 

 E uit de verlenging bij uitrekking verkregen. Bij glas f) 

 vooral is het verschil tusschen beide waarden dikwijls zeer 

 aanmerkelijk, en voor verschillende glazen staven vond 

 Wertheim dat verschil zeer verschillend. Bij staven van 

 verschillend glas vond hij verschillen tusschen de beide 

 waarden van E, die van 1 / 15 tot ruim 2 / 5 van de bij uit- 

 rekking verkregen waarde bedroegen. Die groote verschillen 

 bij glas en ook de kleinere verschillen bij andere stoffen 

 zijn door Clausius §) toegeschreven aan de elastische na- 



*) Ann. de Chim. et de Fhys. 3e série, t. 12, p. 385. (1844.) 



f) Ann. de Chim. et de Thys. 3e série, t. 19, p. 137 (1847); t. 23, 

 pp. 71 et 72 (1843). 



§) Pogg. Ann. Bd. 76, SS. 61 u. fgll. (1849.) 



