( 168 ) 



werking, die zich. bij de uitrekkingsproeven wel, bij de 

 trillingsproeven wegens den korten duur van elke trilling 

 daarentegen slechts zeer weinig zou laten gelden. Die ver- 

 klaringsgrond van Clausius komt mij zeer aannemelijk voor, 

 en ik meen reden te hebben om te gelooven, dat die elas- 

 tische nawerking ook bij de door mij gebruikte glassoort 

 sterk optreedt, zoodat wanneer ik E door uitrekkingsproe- 

 ven had kunnen bepalen, ik waarschijnlijk een aanmerkelijk 

 kleinere waarde zou gevonden hebben dan de boven aange- 

 geven waarde, door mij uit de trillingsproeven afgeleid. 



Met deze waarde E — 7091 geeft de formule voor onzen 

 piëzometer ^ = 0,176 en vervolgens C — 0,000 . 002 . 8. 

 Deze waarde van /li is nog kleiner dan de reeds zoo kleine 

 waarde van fit door Voigï gevonden; de waarde van C is 

 daarentegen nog grooter dan die, behoorende bij de waarde 

 van ju van Voigt. Nu werd het door mij voor niet waar- 

 schijnlijk gehouden, dat /li voor de door mij gebruikte glas- 

 soort kleiner zou zijn dan de reeds zoo kleine waarde 0,213 

 van Voigï, en dus evenmin dat C grooter zou zijn dan de 

 daarbij behoorende waarde van (7:0,000.002.6. Ik had 

 daarom gehoopt voor E uit de trillingsproeven zulk een 

 waarde te vinden, dat de daarmede correspondeerende waarde 

 van fx > 0,213 en die van C <^ 0,000.002.6 zouden geweest 

 zijn. Ik had dan ten minste de grenzen, binnen welke /u 

 en C moeten begrepen zijn, eenigszins enger kunnen stellen 

 dan boven op bladz. 162 door mij gedaan is kunnen worden, 

 daar de bij de E der trillingsproeven behoorende waarde 

 van /u wegens de elastische nawerking zeker een minimum- 

 waarde, die van C daarentegen een maximumwaarde moesten 

 zijn. In die hoop ben ik echter, zooals uit het bovenstaande 

 blijkt, teleurgesteld. Omtrent de grenzen binnen welke fx 

 en C gelegen moeten zijn, ben ik door de trillingsproeven 

 niets wijzer geworden. 



Het voorafgaande onderzoek, ingesteld met het doel om 

 te onderzoeken met welken graad van nauwkeurigheid pië- 

 zometrische proeven van de soort als boven beschreven de 

 kubieke samendrukbaarheid van het glas des piëzometers 



