( 174 ) 



kunnen bepalen en tevens diezelfde grootheid voor de piëzo- 

 metervaten kunnen leeren kennen. 



Of de methode door J. Y. Buchanan *) bij een glazen 

 staaf gebruikt, waarbij hij de kubieke samendrukbaarheid 

 afleidt uit de lineaire contractie, die de staaf ondergaat, 

 wanneer zij overal op haar oppervlak aan een grooten druk 

 is onderworpen, ook voor de bepaling van de samendruk>- 

 baarheid van glazen piëzometervaten zal kunnen worden 

 gebruikt, is eenigszins onzeker, omdat bij die methode ver- 

 ondersteld wordt, dat de elasticiteit in alle richtingen in 

 de vaste stof gelijke waarden heeft, de stof dus volkomen 

 iso troop is, en dit bij een glazen piëzometervat slechts bij 

 benadering als juist kan worden aangezien. 



Een methode ter bepaling van de absolute samendruk- 

 baarheid der vloeistoffen laat zich theoretisch wel aangeven. 

 Wanneer men achtereenvolgens bepaalde den druk op een- 

 zelfden bodem uitgeoefend door twee kolommen kwik, 

 waarvan de eene bijvoorbeeld juist de dubbele hoogte had 

 van den anderen, dan zou men bij volkomen onsamendruk- 

 baarheid van het kwik den eenen keer voor den druk juist 

 het dubbele van den anderen keer moeten vinden, wanneer 

 men ten minste het afnemen van de zwaartekracht en van 

 den op het bovenoppervlak van het kwik werkenden lucht- 

 druk met de hoogte boven den grond buiten- rekening laat. 

 Daar nu echter het kwik samendrukbaar is, zal men den eenen 

 keer voor den druk iets meer dan het dubbele moeten vinden, 

 en uit dat meer zal men dan de absolute samendrukbaar- 

 heid van het kwik kunnen afleiden. Praktisch houd ik die 

 methode voor het oogenblik echter nog voor niet uitvoer- 

 baar. Een uiterst groote nauwkeurigheid bij de waarne- 

 mingen zou daartoe noodig zijn en tal van voorzorgen 

 zouden moeten worden genomen om storende invloeden te 

 weren. Het allermoeielijkst lijkt mij echter toe de bepaling 

 van den druk op den bewege] ijken bodem. Drukkingen 

 worden toch het nauwkeurigst bepaald uit de hoogte der 

 vloeistofkolommen, die zij kunnen ophouden, maar dit zou 



') Nature, vol. 22, p. 3/7 (1880). 



