( 190 ) 



en dat de overeenstemming, ofschoon niet volkomen, toch 

 voldoende is, blijkt uit de waarden van x' — x. 



Wanneer men voor de waarnemingsreeks na het eerste 

 toelaten der drukking, waarop fig. 5 betrekking heeft, 

 aanneemt r = 3,5 en 6rrl9, dan geeft de formule met 

 dezelfde waarden voor ra, a' en C als boven, de in de 

 voorlaatste kolom aangegeven waarden van x', terwijl de 

 laatste kolom dan de verschillen tusschen waarneming en 

 berekening aangeeft. Deze verschillen vertoonen een iets 

 grootere regelmatigheid, daar de eerste drie termen positief, 

 de drie laatste negatief zijn. Dit bewijst, dat de nawerking 

 hier eenigszins andere constanten eischt, dan door mij is 

 aangenomen. De waarnemingen zijn echter zoo weinig in 

 aantal, dat een zeker besluit niet uit haar getrokken kan 

 worden, zoodat ik het dan ook niet de moeite waard achtte, 

 om door wijziging der constanten een formule te vinden, 

 die beter aan beide waarnemingsreeksen na het toelaten 

 der drukking voldeed. Vooral omdat het niet geheel zeker 

 is, dat beide waarnemingsreeksen door éénzelfde formule 

 met dezelfde waarden der constanten moeten worden uit- 

 gedrukt. De aanvankelijke toestand van het piëzometervat 

 bij het toelaten van den druk was namelijk in beide ge- 

 vallen niet volkomen gelijk. Bij het eerste toelaten van druk 

 te ll u 2 m was het piëzometervat een paar maanden aan 

 zich zelven overgelaten en gedurende al dien tijd niet aan 

 druk onderworpen geweest ; bij het tweede toelaten van druk 

 te 2 U 30 m was daarentegen 3 uren te voren gedurende een 

 half uur het piëzometervat aan druk blootgesteld geweest. 

 Nu is het bekend, dat de elastische nawerking zeer afhan- 

 kelijk is van de krachten, die vroeger gewerkt hebben, zoo- 

 dat zij in de beide door mij waargenomen gevallen niet 

 volkomen gelijk behoefde te zijn. 



In allen gevalle meen ik echter te hebben aangetoond, 

 dat mijn waarnemingen zich door dezelfde for^vule laten 

 weergeven als die van Kohleatjsch ; dat die formule beider 

 waarnemingen ten minste bij benadering weergeeft, want 

 dat die formule het geheele verloop der nawerking, van den 

 eersten aanvang tot het einde toe, volkomen juist zou weer- 



