( 365 ) 



overgang in 1874 had toegepast, onderhevig zijn aan grootere 

 of kleinere standvastige fouten, welke eene systematische 

 fout in de bepaling van de zonsparallaxe teweeg brengen; 

 aan de andere zijde bleek het uit uitgebreide onderzoekin- 

 gen, dat waarnemingen van Mars, doch vooral van de kleine 

 planeetjes tusschen Mars en Jupiter, bij hun geringsten af- 

 stand tot de aarde, zeer geschikt zijn voor eene juiste be- 

 paling van de afmetingen van ons zonnestelsel, vooral daar 

 de gelegenheid om die waarnemingen te volbrengen betrek- 

 kelijk dikwijls voorkomt. 



De overweging van deze feiten heeft den Heer Oudemans 

 en mij er toe geleid geene voorstellen te doen om eene 

 Nederlandsche expeditie te organiseren gelijksoortig aan die 

 welke in 1874 naar Réunion is vertrokken. Wij meenden 

 dat de groote uitgaven en de opoffering van tijd van hen, 

 die aan deze zending zouden deelnemen, niet opwogen tegen 

 het nut dat daaruit wellicht voor de sterrenkunde zou voort- 

 vloeien. 



Op eenvoudiger schaal kon echter, meenden wij, zonder 

 groot bezwaar, van Nederlandsche zijde aan de waarneming 

 van den overgang worden deelgenomen, zoo die taak werd 

 opgedragen aan een der zee-officieren van het oorlogschip, 

 hetgeen zich gewoonlijk in onze West-Indische bezittingen 

 bevindt. 



Het eiland Curacao is namelijk als waarnemingsplaats ta- 

 melijk gunstig gelegen, en biedt ook tegen 6 December vrij 

 goede kansen voor helder weder op, zoodat een geoefend 

 persoon, voorzien van een goeden kijker en van hulpmidde- 

 len voor de nauwkeurige tijdsbepaling, aldaar hoogst waar- 

 schijnlijk waarnemingen zal kunnen volbrengen, die voor de 

 wetenschap nuttig zullen zijn. 



De Minister van marine, wien ik met het bovenstaande 

 in kennis stelde, was dadelijk bereid den Heer Luitenant ter 

 zee D. J. Heyning, bestemd om naar Curacao te vertrekken ^ 

 op te dragen deu overgang van Venus aldaar waar te nemen, 

 en hem gedurende ruim een maand te Leiden te detachee- 

 ren, ten einde zich voor zijne taak voor te bereiden. In 

 December 1881 vertrok de Heer Heyning, en ik was juist 



