(81 ) 



geven, van de schijnbaar zoo vreemde werking der ladings- 

 batterij. Ofschoon verschillende natuurkundigen over dit 

 onderwerp proeven genomen hebben, heeft niemand, voor 

 zoover mij bekend is, deze zaak tot helderheid gebracht. 



De volgende proef bleek mij zeer geschikt te zijn, om 

 den invloed der ladingsbatterij op den condensator waar te 

 nemen. 



Ik verbond een Leclanché-element en een microfoon, model 

 Hopkins *) met den primairen draad van een inductieklosje. 

 In de secondaire leiding (fig. 1) bracht ik een telefoon, 

 een batterij van 10 Bunsen-elementen en een condensator. 

 Aan het plankje van de microfoon werd een horloge gehan- 

 gen. Werd c met a verbonden, dan was de ladingsbatterij 

 in werking, en had dus de condensator een permanente 

 lading. Hield men nu aan het eene oor den condensator 

 en aan het andere de telefoon, dan hoorde men in beiden zeer 

 duidelijk het horologe tikken. Zoodra echter c met b ver- 

 bonden, en dus de ladingsbatterij buiten werking gesteld 

 werd, hield in den condensator alle geluid op, terwijl de 

 telefoon rustig bleef doortikken f). 



Wanneer wij nu overgaan tot de behandeling der vraag, 

 welke de werking der ladingsbatterij op den condensator is, 

 dan blijkt het, dat er tweeërlei verklaringen mogelijk zijn. 



Ten eerste kan men zich denken, dat de condensator 

 eerst door de ladingsbatterij gevoelig wordt gemaakt, en dat 



*) Scient. American, March 19 1881. Deze microfoon is uiterst ge- 

 schikt voor de proef met het tikkend horloge. De metalen trilplaat kan 

 vervallen en het horizontaal stukje kool op een vertikaal plankje beves- 

 tigd worden. Dit toestelletje is veel beter vertrouwbaar dan het oor- 

 spronkelijke model van Hughes, en even gevoelig en eenvoudig te maken. 



f) De condensator blijft in dit geval als inductor en niet als geleider, 

 m de lijn. Als men in een telefonische leiding zulk een condensator 

 brengt, wordt het geluid slechts zeer weinig verzwakt. De telefoon, die 

 ik gebruikte, had een weerstand van 240 Ohms, en de condensator een 

 van ] 240000 Ohms. Diende de condensator nu als geleider, dan zou 

 het geluid verbazend verzwakken, zoodra hij in de lijn werd gebracht. 



VEK3L. EN MEüED. AFD. NATUUBfc. 2<*e KEEKS. DEEL XX. 6 



