( 82 ) 



daarin dus de reden te vinden is, dat slechts een perma- 

 nent geladen condensator de zoo zwakke telefonische stroo- 

 men kan kenbaar maken. 



Maar ten tweede is het ook mogelijk, dat de condensator 

 eerst door de ladingsbatterij in staat wordt gesteld, nauw- 

 keurig alle trillings vormen weer te geven. In 't eerste 

 geval zou men dus slechts aan een quantitatieve, in 't 

 laatste aan een qualitatieve werking moeten denken. Is 

 de eerste verklaring juist, dan moeten alle geluiden, die de 

 condensator maakt, door de permanente lading versterkt 

 worden. Bovendien zou het dan mogelijk zijn, een ongela- 

 den condensator gearticuleerd te doen spreken, mits men er 

 slechts zeer sterke telefonische ladingen heenzond. 



In geval echter de tweede verklaring juist is, dan moet 

 de ongepolariseerde condensator ook door de sterkste tele- 

 foonstroomen nog niet tot spreken te brengen zijn. Daaren- 

 tegen zal dan de condensator reeds zeer zwakke stroomen 

 in gearticuleerd geluid kunnen omzetten, mits men een 

 ladingsbatterij gebruikt. 



Ik zal nu in de eerste plaats een paar proeven beschrij- 

 ven, die licht kunnen verspreiden over de vraag, of on- 

 gearticuleerde geluiden door de ladingsbatterij versterkt 

 worden. 



Een Leclanché-element werd met de primaire leiding van 

 een inductieklos verbonden (fig. 2) en het Neefsche hamertje 

 in werking gebracht. In de secondaire leiding plaatste ik 

 een batterij van 57 kleine Leclanché-elementen, een conden- 

 sator en een seleniumcel van 26000 Ohms weerstand. Deze 

 laatste dient alleen, om de vermeerdering van den weerstand 

 der secondaire leiding, door het inbrengen der ladingsbatterij, 

 te kunnen verwaarloozen. Verbond ik c met a, dan was 

 de condensator permanent geladen ; verbond ik daarentegen 

 c met b. dan was de ladingsbatterij buiten werking. Het 

 bleek, dat de condensator een veel sterker toon gaf als c 

 met a, dan wanneer c met b verbonden was. Derhalve 

 wordt het geluid door de ladingsbatterij versterkt. 



Op eenigszins andere wijze heb ik hetzelfde feit door de 

 volgende proef bewezen. 



