( 87 ) 



geven van de beweging van den condensator, overeenkomend 

 met de in fig. 4 voorgestelde wisseling der ladingen. 



Ofschoon wij de bewegingskrommen van den condensator 

 en de microfoon nog niet met mathematische juistheid be- 

 paald hebben, is er toch, wat de snelheid van beweging 

 betreft, een eenvoudige verhouding tusschen beidon op te 

 merken. Bij vergelijking toch van fig. 4 met fig. 5 ziet 

 men, dat de condensator blaadjes twee geheele trillingen vol- 

 brengen, in den tijd dat de microfoon er slechts één maakt. 



Men kan dus verwachten, dat een toon, die voor de micro- 

 foon wordt voortgebracht, een octaaf hooger door den con- 

 densator zal worden teruggegeven. Of die octaaf hetzelfde 

 timbre zal bezitten als de grondtoon, willen wij voorloopig 

 in 't midden laten. 



Werkelijk geeft de ongeladen condensator alle tonen een 

 octaaf hooger weer, wat ik door een opzettelijk daartoe in- 

 gerichte proef heb bewezen. 



Men zou kunnen meenen, dat ik reeds bij vroeger be- 

 schreven proeven met den ongeladen condensator, deze ver- 

 hooging van toon moest waargenomen hebben. Dit is echter 

 niet het geval. De tonen toch, die men uit den conden- 

 sator verkrijgt, wanneer de ladingsbatterij beurtelings in en 

 uit de leiding wordt gebracht, verschillen zeer in sterkte, 

 en dit maakt het bizonder moeilijk, het verschil in hoogte 

 met zekerheid te hooren. Daarom was het noodig, een 

 inrichting te maken, waarbij men, den condensator steeds 

 aan het oor houdend, de ladingsbatterij naar willekeur 

 o ogenblikkelijk in of buiten de leiding kon brengen. Daar- 

 door volgen de beide tonen onmiddellijk op elkaar, en werd 

 de vergelijking eerst mogelijk. In de primaire leiding van 

 den inductie-klos bracht ik 3 Bunsen-elementen en een 

 Ader-microfoon. In de secondaire plaatste ik een conden- 

 sator, een batterij van 6 Leclanché-elementen en een druk- 

 knop. Deze laatste was zoodanig ingericht, dat de batterij 

 geheel buiten de leiding werd gebracht, zoodra er op den 

 knop werd gedrukt. In dat geval was dus de condensator 

 ongepolariseerd ; liet men den knop daarentegen los, dan 

 was de condensator door 6 Leclanché-elementen geladen. 



