( 88 ) 



Vlak bij de trilplaat der Ader-microfoon werd nu op een 

 stemfluitje de orchest-a geblazen. Wanneer men aan den 

 geladen condensator luisterde, hoorde men de a zeer duidelijk. 

 Zoodra echter de knop neer werd gedrukt, en dus de ladings- 

 batterij buiten werking gesteld, werd de toon plotseling zeer 

 veel zwakker, maar bovendien een octaaf hooger. 



Om de proef ook voor een eukelvoudigen toon te doen, 

 nam ik een stemvork, die dicht voor de microfoon werd 

 aangestreken. Het geluid op deze wijze, zelfs uit zeer groote 

 stemvorken verkregen, bleek echter te zwak te zijn; zonder 

 ladingsbatterij hoorde men niets. Wanneer ik de stemvork 

 in trilling bracht door er tegen te slaan, gelukte de proef 

 wel, dan echter heeft men geen enkelvoudig geluid meer. 

 Ook een gesloten orgelpijp gaf het gewenschte resultaat. 

 Zeer geschikt voor deze proef is een clarinet, mits er niet 

 al te sterk op wordt geblazen, daar er dan contact- verbre- 

 kingen in de microfoon plaats hebben, waardoor het geluid 

 rammelend wordt. 



Ik heb deze proeven herhaaldelijk gedaan, en verschil- 

 lende personen met een geoefend muziekaal gehoor het ver- 

 schil in toonhoogte laten hooren ; steeds werd dit door hen 

 op een octaaf geschat. Een lastig verschijnsel bij deze proef 

 is somtijds het voorkomen van een toon, die in de micro- 

 foon ontstaat ; door af en toe eens op de trilplaat te klop- 

 pen, wordt dit gebrek echter gewoonlijk spoedig verholpen. 



Wij weten dus nu, dat de ongepolariseerde condensator 

 alle tonen een octaaf hooger weergeeft. Of er nu boven- 

 dien nog verandering van timbre plaats heeft, dan wel, of 

 een enkelvoudige trilling der microfoon ook een enkelvoudig 

 geluid in den condensator ten gevolge heeft, willen wij 

 voorloopig onbeslist lateu. Zelfs in dit laatste, gunstigste, 

 geval, zal het echter nog niet mogelijk zijn, gearticuleerd 

 geluid uit den condensator te verkrijgen. De oorzaak daar- 

 van laat zich gemakkelijk begrijpen, wanneer men bedenkt, 

 dat de klinkers, volgens Helmholtz, zich van elkaar onder* 

 scheiden door kenmerkende, constante bijtonen. Wanneer 



