(89 ) 



men bijv. den klinker A uitspreekt, onverschillig in welke 

 toonhoogte, dan zal daarin steeds de toon bes" voorkomen, 

 die nog door het resonneeren der mondholte versterkt wordt. 

 Spreekt men nu voor de microfoon een A uit, dan zullen 

 alle tonen, waaruit die klank bestaat, en dus ook de ken- 

 merkende bes", een octaaf hooger uit den ongeladen con- 

 densator te voorschijn komen. Het gevolg daarvan zal zijn, 

 dat het geluid, dat men uit den condensator hoort, geheel 

 het karakter van den A klinker zal verloren hebben. 



Dat deze bewering juist is, wordt door de volgende proef 

 bewezen : 



Een Ader-microfoon met 3 Bunsen-elementen wordt met 

 den primairen draad van een inductieklos verbonden. In 

 de secondaire leiding breng ik een condensator, een batterij 

 van 3 Leclanché-elementen, en een drukknop. De laatste 

 is zoodanig verbonden, dat de condensator slechts dan door 

 de batterij geladen is, als de knop wordt neergedrukt. Spreekt 

 men nu den klinker O voor de microfoon uit, dan zal men 

 dien zeer duidelijk in den condensator hooren, als de knop 

 neergedrukt is. Laat men dezen echter los, waardoor de 

 condensator zijn permanente lading verliest, dan hoort men 

 duidelijk den klinker A. Dit verschijnsel is een gevolg van 

 het feit, dat de kenmerkende tonen der klinkers O en A 

 (bes' en bes") juist een octaaf verschillen *). 



De medeklinkers kan men, ondanks deze toonverhooging, 

 goed onderscheiden, zoodat bijv. obrocodobro voor de micro- 

 foon gezegd, zeer duidelijk als abracadabra in den onge- 

 laden condensator te hooren is. 



Nadat ik aldus duidelijk gemaakt heb, waarom een onge- 

 laden condensator niet als telefonische ontvanger kan dienen, 

 wil ik thans nagaan, welke rol de ladingsbatterij speelt. 



Zij fig. 4 weer een beeld van de veranderingen in grootte 

 en teeken der telefonische ladingen, die naar den condensator 



') Helmholtz die Lehre von den Tonempjindungen, 3« Ausgabe, S. 172. 



