( 93 ) 



ik de Ader-microfoon met 3 Bunsen-elementen geplaatst. 

 Met de secondaire leiding was de condensator verbonden, en, 

 door middel van 2 drukknoppen, kon ik dezen naar wille- 

 keur met een of twee Leclanché-elementen laden. Voor de 

 microfoon liet ik op een stemfluitje de orchest-a blazen. 

 Het bleek nu, dat ik, behalve de a, ook nog de hoogere 

 octaaf, ofschoon zwak, uit den condensator hoorde, wanneer 

 deze met één Leclanché-element geladen was. Met een la- 

 ding van twee Leclanché-elementen, kwam die octaaf even- 

 eens, ofschoon zwakker, te voorschijn. 



Volgens de formule, die wij voor K vonden, verhouden 



b 2 

 zich de amplituden der beide tonen als 2 ab: — , de ver- 



b* 

 houding der intensiteiten is dus als 4 a 2 b 2 : — of 16 a 3 : 



b 2 . De grondtoon zal dus reeds even sterk als de octaaf 

 zijn, als 4 a = b is. Daaruit volgt, dat reeds bij een zwakke 

 permanente lading de grondtoon sterker zal zijn dan de 

 octaaf; met een ladingsbatterij van eenige elementen, zal 

 men de octaaf geheel niet meer uit de klankmassa kunnen 

 hooren. De condensator zal dus, bij een voldoende perma- 

 nente lading, de kromme van fig. 4 geheel in zijn beweging 

 volgen. 



Zooals wij zagen, wordt er in het geciteerde stuk van 

 Dolbear gezinspeeld op de analogie tusschen de werking 

 der ladingsbatterij bij den condensator, en die van den per- 

 manenten magneet bij de telefoon. Navez *) is, voor zoover 

 mij bekend is, de eenige, die getracht heeft een verklaring 

 te ge\en van de rol, die de permanente magneet in de ont- 

 vangende telefoon speelt. Hij beweert, dat er bij een telefoon 

 zonder magneet omkeering van polariteit plaats heeft, zoodra 

 er een stroom aankomt, die sterker is dan de onmiddellijk 

 voorafgaande, d. w. z., die aan een grootere beweging der 



*) Bulletin de V Acad. Royale de Belgique 1878, T. 45, p. 423, 



