( 198 ) 



Boec |[ Van Polderwatermolens nae de nieu- || we manier ons 

 Vaders" en daarin vinden wij onze overslagen Nr. [14] — [19] 

 terug op blz. 15 — 25. Ik heb echter gemeend ook deze hier 

 te mogen overdrukken, omdat zij toch tot het geheel be- 

 hooren, en juist den praktischen blik van den schrijver in 

 zulk geheel eigenaardig daglicht plaatsen. Deze » nieuwe 

 Manier" van Stevin zelven, is eene soort van onbepaald 

 vraagstuk : te stellen zekere aantallen van cammen en staven, 

 en daaruit het aantal van de overige te vinden, opdat de 

 aldus gebouwde molens een bepaalde drukking op ieder vier- 

 kante voet van het zeil geven. Het » Vertooch" aan het slot, 

 dat bij Hendrik Stevin niet voorkomt, heb ik mede af- 

 gedrukt. 



3. Omtrent het tweede » Verrechting 1 1 van Domeine || 

 meïïe Contrerolle || van dien || Beschreven door II Simon Ste- 

 vin j| van Brugghe", dat tusschen de bladen van de » Spiege- 

 ling der Singconst" gevonden wordt, valt het volgende op 

 te merken. Het is bekend, dat deze » Verrechting" het tweede 

 deel uitmaakte van Simon Sïevin's >> Materiae Politicae. Bvr- 

 gherlicke stoffen Leijden. JVSÏVS LIVIVS (1650) 4°." [zie 

 Bouwstoffen XXV, Noot 34 en 34 a ]. Hier vindt men slechts 

 de »Cortbegrijpen" : en wel achtereenvolgens 



Van het geheele werk, zie de aangehaalde » Materiae Po- 

 liticae", blz. 1. 



Van het eerste deel, zie aldaar blz. 15, 16. 



Van het tweede deel, zie aldaar blz. 41, 42. 



Daarop volgt die van het eerste deel des Anhangs »Ghe- 

 meene Regel || Vande weerde der- granen || en Landen jnt an- 

 sien || der maten" zie het aangehaalde werk blz. 127, 128. 

 Hierbij treft men een klein verschil aan, waaruit m. i. blijkt 

 dat ons stuk ouder is dan het gedrukte. Wij lezen hier toch 

 in het Cortbegrijp » Tot verelaring deses handels sal ick be- 

 schrijven vijf hooftsticken", terwijl in de » Materiae Politi- 

 cae" het Cort Begrijp spreekt van » vier Hooftsticken". Maar 

 in ons handschrift, waar nu de inhoud der hoofdstukken op- 

 geteekend staat, leest men bij het vijfde alleen het volgende. 

 »Hier van is anders niet, doch meen dattet heel werck in 

 de 4 hoofsticken begrepen is." Stevin schijnt dus later van 



