( 307 ) 



rekenschap geven van cle verschijnselen, door BbaüM in dé 

 bovengenoemde verhandeling (zie pag. 303) zoo uitvoerig 

 beschreven, welke in hun aard geheel verschillend zijn \an 

 die der oorspronkelijke veerkrachtige vormveranderingen. 



Door Neesen *) is een poging gedaan om de nawer- 

 kingsverschijnselen af te leiden uit de botsingen, die de mo- 

 leculen van een lichaam bij hare periodieke bewegingen 

 ondergaan. 



Iedere molecule, zegt Neesen, slingert om een bepaalden 

 stand van evenwicht onder den invloed der aantrekkende 

 krachten en der botsingen van de omringende moleculen. 

 De botsingen moeten in geregelde volgorde plaats hebben, 

 zoolang geen uitwendige krachten op het lichaam werken, 

 omdat anders geen beweging om een vasten evenwichtsstand 

 mogelijk zou wezen. Werkt echter een kracht op het 

 lichaam, dan worden de deeltjes ten opzichte van elkaar 

 verschoven, de geregelde opvolging der botsingen wordt 

 verbroken, de molecule kan niet om een zelfde punt blijven 

 slingeren. Een voortdurende verplaatsing van de punten, 

 om welke de moleculen zich bewegen, is het gevolg van 

 de onregelmatigheid der botsingen, die eerst langzamerhand 

 weer verdwijnt. Het is duidelijk, dat men, bij de geheele 

 onbekendheid, waarin men verkeert, ten opzichte van den 

 aard der warmtebewegingen, de denkbeelden van Neesen 

 niet wiskundig analyseeren kan. Het is zelfs moeilijk om 

 na te gaan, of werkelijk in een dergelijke verstoring der 

 regelmatigheid van de botsingen een geregelde verplaatsing 

 van den gemiddelden evenwichtsstand besloten is, zooals 

 die bij de veerkrachtige nawerking wordt waargenomen. 



Neesen heeft echter de uitwerking der botsingen op een 

 molecule beschouwd op een willekeurig oogenblik na het 

 ontstaan der deformatie, en ook op het oogenblik, dat het 

 evenwicht hersteld is. Het verschil tusschen deze werkingen 

 behandelde hij als een geleidelijk afnemende kracht. Hij 

 kwam daardoor tot een betrekking tusschen de spanning 



*) Pogg. Annal. CL VII, p. 579. 



