( 317 ) 



te vinden, heeft men het gedeelte der potentiaal van bel 

 stelsel op die molecule noodig, dai van de coördinaten der 

 zwaartepunten afhangt, niet dat, hetwelfc alleen \;m de 

 afstanden R afhankelijk is. Als het beschouwde deeltje 

 geheel binnen het stelsel ligt, moet bij de opstelling van 

 de potentiaal der krachten, die er op werken, gesommeerd 

 worden over alle moleculen, die in zijn werkingssfeer voor- 

 komen. 



Ondersteld worde, dat de moleculen in een werkingssfeer 

 aan elkander gelijk zijn, dat zij evenwijdig gericht zijn en 

 dat hun aantal groot is. 



In een ruimte-element, dat een groot aantal werkinss- 



° o' 



sferen bevat, zullen de assen der moleculen gemiddeld naar 

 alle richtingen gelijkelijk verspreid zijn; neemt men echter 

 aan, dat die richtingen slechts geleidelijk kunnen veranderen 

 van het eene punt tot het andere, dan kan men ze in een 

 werkingssfeer op weinig na als evenwijdig beschouwen. 



Verder zullen moleculen, die een willekeurigen vorm 

 hebben, in een werkingssfeer niet isotroop gerangschikt 

 zijn. Een groep moleculen met evenwijdige assen zullen 

 namelijk in de richtingen dier assen niet met dezelfde krachi 

 op elkaar werken, zooals uit de beschouwing in de vorige 

 § volgt, als loodrecht op die richting. Een gevolg moei 

 zijn, dat de zwaartepunten in de eene richting meer tot 

 elkander naderen dan in de andere. Zijn b. v. de mo- 

 leculen symmetrisch rondom een as, dan kan men daaruit 

 misschien afleiden, dat zij ook in de werkingssfeer symme- 

 trisch ten opzichte eener lijn gerangschikt moeten zijn 



Een lichaam, dat gewoonlijk als isotroop wordt beschouwd, 

 moet men zich dus voorstellen als een vereeniging van niet- 

 isotrope deelen. Men kan echter in een ruimte-element, 

 dat groot is, ten opzichte eener werkingssfeer, een isotrope 

 rangschikking onderstellen. 



Nemen wij nu in de moleculen evenwijdige assen d<»<,r 

 hun zwaartepunten aan. 



Zijn de coördinaten van het zwaartepunt van een mole- 

 cule, die in de werkingssfeer van een bepaald deeltje Ligt, 

 ten opzichte der assen, die in het laatstgenoemde zijn aan- 



