( 344 ) 



onderworpen werd, het moment M' £ ook kleiner zou wezen 

 dan zonder de spanning. Dit is echter niet in overeenstem- 

 ming met de uitkomsten der proeven van Braun. Hij vond 

 in een groot aantal gevallen, dat de nawerkingen, door een 

 gelijktijdige torsie en spanning ontstaan, elkander versterken. 



Er zijn meer feiten, waarvan de theorie, zooals zij tot nu 

 toe voorgesteld is, geen rekenschap geeft. Vooreerst zou de 

 nawerking onafhankelijk van de intensiteit der vormveran- 

 dering zijn, terwijl zij er werkelijk mee evenredig is. Ten 

 tweede zouden, na opheffing der krachten, de moleculen in 

 de nieuwe standen blijven, Van een nawerking zou daarna 

 geen sprake zijn. 



In § 10 zal aangetoond worden, dat als het lichaam 

 binnen een werkingssfeer niet isotroop ondersteld wordt, men 

 uitkomsten verkrijgt, die beter met de waarnemingen over- 

 eenkomen. 



Wat het verschil betreft tusschen een gelijktijdige en op 

 elkaar volgende werking van krachten in verschillende rich- 

 tingen, dit kan door een weerstand verklaard worden, die de 

 wenteling der moleculen verhindert, zooals in § 12 nader 

 zal besproken worden. 



Wanneer men in bovenstaande formules de spanning laat 

 verdwijnen, vindt men a 2 2 = è en /2 2 — h ^us : 



T33' = ~ n(Bn + -S33). 



Vergelijkt men deze waarde met degene, die 7:33 bij de 

 natuurlijke rangschikking der moleculen had, dan vindt men : 



T33' — T33 = — n {(B n — B 2 o) + (#33 — #22)} • 



Als men daarentegen in dezelfde formules de torsie doet 

 verdwijnen, zal (altijd in de onderstelling B{\ y B>i y B33) 

 de #-as van ieder deeltje evenwijdig worden met de C-as, 

 zoodat men dan heeft: « = 0, a l — 0, a 2 = 1, /3 2 — 0, 

 / 2 ~0 terwijl /?, /, (5 X , y Y alle waarden tusschen — 1 en 1 

 kunnen aannemen. Na een kleine herleiding wordt dan 

 gevonden : 



