( 368 ) 



een stuk ijzer onderworpen geweesi was aan den invloed 

 eener magnetische kracht, bel daarna aan den invloed eener 



nieuwe kracht blootgesteld werd. Zijn uitkomsten waren in 

 overeenstemming met de waarnemingen van Joule en anderen. 



Een nader onderzoek heeft Fbomme : ingesteld. Indien 

 namelijk Maxwell's beschouwing juist ware, moesten kleine 

 magnetische krachten geen permaneni magnetisme kuj 

 opwekken. Fromme onderzocht nu de werking \,ui de hori- 

 zontale en verticale componenten van bei aardmagnetisme 

 en hij kon geen invloed op het permanent»' magnetisme in 

 staal waarnemen. Ofschoon wegens onvermijdelijke fouten 

 deze proeven de zaak niet konden beslissen, meende FfiOMMfl 

 toch, dat zij ten gunste van Maxwell'* theorie konden 

 worden uitgelegd. Hij nam verder waar. dal als hei perma- 

 nente magnetisme na herhaalde werkingen van dezelfde kracht 

 een zekere grenswaarde bereikt had, een kleinere krachi 

 dat magnetisme niet meer kon wijzigen. Tegenover klei- 

 nere krachten gedraagt een stalen staaf zich verder als week 

 ijzer. De magnetische moleculen hebben dus, zeide Fkom.mi;. 

 in staal een onbepaald aantal evenwichtsstanden ; elke -tand 

 is voor een bepaald gebied van krachten stabiel. Hei 

 dus, volgens hem, ook waarschijnlijk, dat de niet-magneti- 

 sche toestand voor kleine krachten een toestand van stabiel 

 evenwicht zou wezen. 



De hypothese van Maxwell werd bestreden dooi- Chwol- 

 son f), op grond van de onmogelijkheid, om zich een 

 duidelijke voorstelling te kunnen vormen van de werking 

 die een dergelijke beweging der moleculen zou<l<") teweeg- 

 brengen. 



Chwolson stelde eene andere hypothese op. Hij nam aan. 

 dat in staal de koolstof-atomen een belemmering zijn \<>"r 

 de vrije wenteling der moleculen. Het gevolg daarvan 

 wezen, dat gemiddeld het koppel, hetwelk op een mole< 

 werkt, een bepaalde grootte zou moeten overschrijden, om 



*) Pogg. Annal. Erganzungsband VII, p. 390. 

 f) Pogg. Annal. Erganzungbb. VII. p. 572. 



W 



