( 372 ) 



bij de torsie, neemt zoolang de weerstand groot is, de per- 

 manente afwijking sterker toe dan de temporaire spanning 

 of torsie. Vooral bij het begin der slingeringen moet daarom 

 het logarithmisch decrement van de amplitude afhangen. 

 Door herhaalde vormveranderingen in dezelfde richting wordt, 

 zooals reeds gezegd is, de weerstand kleiner en daarbij moet 

 het decrement afnemen. Dit werd door Streintz *) en an- 

 deren waargenomen. Streintz bevond verder bij zijn proeven 

 omtrent de torsie-slingeringen van een gespannen draad het 

 decrement onafhankelijk van het traagheidsmoment van het 

 gewicht. Daaruit zou volgen, dat de weerstand niet afhangt 

 van de snelheid der verschuiving van de moleculen, zooals 

 door Meijer was aangenomen. Meijer heeft namelijk uit 

 dezelfde vergelijkingen, die hij ter verklaring van de elasti- 

 sche nawerking had opgesteld (zie § 2) het logarithmisch 

 decrement der torsie-slingeringen berekend. Wanneer men 

 echter in die berekening de massa van het spannende ge- 

 wicht invoert volgens de opmerking van Boltzmann, dan 

 bevindt men het decrement afhankelijk van het traagheids- 

 moment, wat in strijd is met de proeven van Streintz. 



De invloed van herhaalde vormveranderingen in dezelfde 

 richting op den weerstand en dus op het logarithmisch 

 decrement werd tegengesproken door P. M. Schmidt f). Als 

 oorzaak van de demping der slingeringen nam hij een in- 

 wendige wrijving aan, die hij evenredig met de eerste en 

 tweede macht van de snelheid der slingeringen stelde. Als 

 bijkomende omstandigheden, die hun invloed op de demping 

 zouden doen gelden, rekende hij den weerstand van de lucht 

 en de elastische nawerking in den gespannen draad. Streintz 

 had beweerd, dat de weerstand van de lucht als een zeer ge- 

 ringe grootheid buiten rekening kon worden gelaten. Schmidt 

 berekende dien invloed door middel eener formule, welke door 

 Lampe §) gevonden was en vond een waarde, die in som- 

 mige omstandigheden een vierde gedeelte van het geheele 



*) Pogg. Annal. CL1I1, p. 387. 



f. Wiedemann's Annal. II, p. 48 en p. 241. 



§) Programm des Gymnasiums in Danzig 1866. 



