DE TOESTAND DER LIJKEN NA AESENICUM-VERGIFTIGING. 55 



Waarn. 46. Partieele mumificatie. De huid van den buikwand en van de 

 dijen is gemumificeerd. De kniegewrichten zijn volkomen bewaard. In buik- en 

 borstholte is geen orgaan meer te herkennen. De kist was na 6 jaren geheel 

 gaaf; zelfs de roode verf, waarmede zij bestreken was, was ongedeerd. Het 

 kerkhof, uit vast leem, met weinig zand vermengd, bestaande, was geheel droog. 



Waarn. 55. Volkomen mumificatie van een kinderlijkje van 3 maanden. Het 

 kind stierf den l sten November 1871 en was vermoedelijk, door de slechte zorg 

 der liederlijke moeder, zeer vermagerd. Het kistje lag in droog zand. 



Waarn. 56- Mumificatie van borst- en buikwand. Overigens zeer ver gevor- 

 derde ontbinding. De buik was door een breeden band van blauwe baai omge- 

 ven. De kist was gaaf. Het kerkhof, uit klei met zand bestaande, was zeer 

 laag gelegen. 



Waarn. 57. Mumificatie van borst- en buikwand en dijen. Het lijk was van 

 een mageren man afkomstig en verkeerde verder in een walgelijken staat van 

 ontbinding. De gave kist stond 1.5 Meter diep in den grond, die uit zand be- 

 stond, met eenige kalk en ijzer vermengd. Het kerkhof was hoog gelegen. 



In het laatste Hoofdstuk zullen de oorzaken besproken worden, waardoor de 

 snelheid en de wijze van ontbinding der lijken in het algemeen bepaald worden. 

 Op enkele punten wensch ik echter reeds hier de aandacht te vestigen, en wel 

 in de eerste plaats op het betrekkelijk veelvuldig voorkomen van mumificatie 

 van den buikwand. 



De buikwand alleen was gemumificeerd in "Waarn. 4, 13 en 14. Ik merk 

 hierbij evenwel op, dat in de beide laatste gevallen de mumificatie van den buik- 

 wand minder duidelijk was en dat zij meer de aandacht verdienen door den 

 toestand der buikorganen, welke zeer goed bewaard gevonden werden. 



Mumificatie van den buikwand, verbonden met die van den borst wand, werd 

 eveneens in drie gevallen aangetroffen (Waarn. 6, 56 en 57). 



Hierbij voegde zich mumificatie van het aangezicht (Waarn. 23 en 38), van 

 de huid van den rechter voorarm en rondom de knie-, hand- en voetgewrichten 

 (Waarn. 45). In Waarn. 46 was de huid van den buikwand, van de dijen en 

 rondom de knieën gemumificeerd. 



Meer volledige mumificatie van het geheele lijk, althans van de huid, werd 

 gevonden in zeven gevallen (Waarn. 1, 2, 5 (van de extremiteiten wordt niets 

 vermeld), 20 (hoofd en ledematen niet aanwezig), 25, 30, 55). 



