12 DE TOESTAND DEK LIJKEN NA ARSENICUM- VERGIFTIGING. 



en dat de ontwikkeling van arsenikwaterstof bij het balsemen groote bezwaren 

 opleverde. 



Een aantal stoffen dus van zeer verschillenden aard zijn met meer of minder 

 goed gevolg aangewend om de ontbinding van het lijk tegen te gaan en het 

 langs kunstmatigen weg in den toestand van mumificatie te brengen. 



Men heeft evenzeer aan eenige bij het leven toegediende vergiften het ver- 

 mogen toegekend om de ontbinding te vertragen of te verhinderen. Als zoo- 

 danig worden genoemd: alkohol, sublimaat, zwavelzuur, worstgift (Liebig, 

 Schürmayer) en vooral arsenicum. Dit laatste zou in vele gevallen de mumi- 

 ficatie van de lijken der met arsenicum vergiftigden ten gevolge hebben. 



Zoo als ik reeds in den aanvang mededeelde zal ik trachten een antwoord 

 te geven op de vraag of men recht heeft een dergelijken invloed aan het arse- 

 nicum toe te schrijven. 



Daartoe zal ik eerst de geschiedenis van het vraagstuk der arsenicum-mumi- 

 ficatie behandelen, vervolgens door de mededeeling van waarnemingen van 

 anderen en van mij zelven de noodige gegevens bijeen brengen tot beantwoor- 

 ding der gestelde vraag om ten slotte het besluit toe te lichten, waartoe ik 

 gekomen ben. 



I. Historisch overzicht. 



Men vindt bij de ouden slechts zeer spaarzame mededeel ingen omtrent den 

 invloed, dien door vergiften in het algemeen op den toestand der lijken zou 

 uitgeoefend worden. Yolgens Seneca * is het vergiftigde lijk voor ontbinding 

 gevrijwaard („in venenatis corporibus vermis non nascitur"). Plinius f ver- 

 haalt dat de lijken van vergiftigden door roofvogels noch roofdieren aangeraakt 

 worden („veneno defunctos non volucris, non f e ra attingit") en dat het hart 

 van hen, die vergiftigd zijn, niet verbrand kan worden („negatur cor cremari 

 posse veneno interemptis") §. 



* Quaestiones natarales, II, 31. 

 f Historia naturalis, II, 156. 

 § Ibidem, IX, 187. 



