DE TOESTAND DER LIJKEN NA ARSENICUM- VERGIFTIGING. 11 



leedkundigen hebben zich op het balsemen van lijken toegelegd en daardoor zeke 

 ren naam verworven. Yoor een deel hadden hunne bemoeiingen hiermede ook 

 een wetenschappelijk doel, namelijk het bewaren van ontleedkundige prepa- 

 raten. In ons vaderland hebben Pieter van Foreest, Louïs de Bils en 

 Frederik Ruysch zich met het balsemen van lijken bezig gehouden ; de Bils 

 vatte zelfs het plan op om voor dit doel te Rotterdam eene vennootschap op 

 te richten met een kapitaal van & 20.000, te plaatsen in aandeelen van 20 

 Caroli guldens en meer *. 



In de laatste helft der 18<ie eeuw paste W. Htjnter de door Swammerdam 

 en Rutsch in de ontleedkunde ingevoerde methode van het opspuiten der bloed- 

 vaten ook bij het balsemen van lijken toe. Aromatische en harsachtige stoffen 

 waren hierbij de hoofdbestanddeelen. Later werden sublimaat (Chaussier) f, 

 houtazijn (Monge), tinchloride (Taüflieb), zinkchloride (Sucquet, Richardson) 

 en aluminiumzouten (Gannal) § als injectie-stoffen gebezigd. 



Ritter ** deed het eerst het voorstel om eene oplossing van arsenicum in 

 gedestilleerd water en alkohol in de vaten te voeren en daarna allerlei aroma- 

 tische stoffen in de lichaamsholten te brengen. Die methode kwam evenwel 

 niet in gebruik, doch in 1835 maakte Giuseppe Tranchina ff zijne vroeger 

 geheim gehoudene wijze van balsemen bekend, welke uitsluitend op de wer- 

 king van het arsenicum berust. Twee pond fijn gewreven arsenigzuur uit den 

 handel, voor de kleur vermengd met een dertigste deel cinnaber of menie 

 en in water of alkohol (24 pond) opgelost zijn voor het bewaren van een 

 lijk voldoende. Uit de door Marc medegedeelde proeven bleek dat het gebruik 

 van alkohol de voorkeur verdiende, dat de lijken geheel onkenbaar werden 



* Men zie over dezen zonderlingen ontleedkundigen avonturier: A. A. Fokker, Louis de Bils en 

 zijn tijd, in: Nederlandsch Tijdschrift voor Geneeskunde, 2e Reeks, Ie Jaargang, 2eAfd. 1865, bl. 167. 



f Bij het balsemen van het lijk van Lodewijk XVIII werd o. a. sublimaat gebezigd (Répertoire 

 gênér. d'Anat. et de Phys. pathol. Paris, 1829, Vol. 8, p. 36; Gannal, 1. c. p. 222). 



§ De oplossingen van Gannal bevatten ook arsenicum. 



** Allgem. Encyclopad. v. Ersch und Gruber, Thl. 7, S. 275. 



ff Giuseppe Tranchina, Bericht über die am 15 ten Marz 1835 int Hauptmilitairhospital della 

 Trinita zu Neapel stattgehabte öffentliche Ausstellung derjenigen Leichname, welche nach dem von 

 ihm entdeckten Verfahren einbalsamirt worden waren u. s. w. Aus dem Italienischen von H. A. v. 

 Gersdorf, Weimar, 1837. Men zie verder over de methode van Tranchina: Hünefeld, Bemtr- 

 kungen in Bezug auf Tranchina's und Gannal's Mittel die Leichen von Fdulniss zu sichern, in 

 Erdmann's Journal für praktische Chemie, Leipzig, 1839, Bd. 16, S. 155 ; en Marc, Ucber Einbal- 

 samirung von Leichnamen in: Henke's Zeitschrift für Staatsarzneikunde, 1838, Bd. 36, S. 404 



